ماده ۱ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در راستای اجرای سیاست‌های کلی جمعیت و خانواده و بندهای (۴۵)، (۴۶) و (۷۰) سیاست‌های کلی برنامه ششم توسعه و ماده (۴۵) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (۲) مصوب ۱۳۹۳/۱۲/۴ موضوع اجرای نقشه مهندسی فرهنگی کشور و سند جمعیت و تعالی خانواده و مواد (۷۲)، (۹۴)، (۱۰۲)، (۱۰۳)، (۱۰۴) و (۱۲۳) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، احکام مقرر در این قانون با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی لازم‌الاجراء است. هماهنگی و نظارت بر اجرای این قانون به شرح زیر می‌باشد: الف - در راستای تحقق تبصره (۷) راهبرد کلان چهارم نقشه مهندسی فرهنگی کشور، به منظور راهبری، برنامه‌ریزی، ارزیابی کلان و نظارت بر اجرای این قانون با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، ستاد ملی جمعیت به ریاست رئیس‌جمهور و مرکب از اعضای ذیل تشکیل می‌گردد: - رئیس‌جمهور (رئیس ستاد) - دبیر ستاد - وزرای کشور، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، علوم، تحقیقات و فناوری، ورزش و جوانان، راه و شهرسازی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اطلاعات، امور اقتصادی و دارایی، فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش و ارتباطات و فناوری اطلاعات - روسای سازمانهای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، برنامه و بودجه کشور، تبلیغات اسلامی، پزشکی قانونی کشور - معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری یا دستگاه مرتبط - مدیر حوزه‌های علمیه - دادستان کل کشور - رئیس شورای فرهنگی - اجتماعی زنان و خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی - دو نفر نماینده مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر - رئیس ستاد کل نیروهای مسلح - رئیس سازمان بسیج مستضعفین ب - وظایف ستاد ملی جمعیت به شرح زیر است: - تهیه برنامه عمل متناظر این قانون با تقسیم کار ملی - تعیین نقش و ایجاد هماهنگی و هم‌افزایی بین وزارتخانه‌ها، سازمان‌ها، نهادها و مجموعه‌های مرتبط با موضوع جوانی جمعیت و خانواده و نظارت بر نقش‌های تعیین شده. - پیشنهاد اعتبار دستگاههای مرتبط با این قانون در بودجه سنواتی به سازمان برنامه و بودجه ‌ کشور - دریافت گزارش سالانه عملکرد و ارزیابی فعالیت ‌ های صورت گرفته در ارتباط با بودجه‌های اختصاص یافته در موضوع جمعیت و فرزندآوری - تدوین و ابلاغ دستورالعمل ارزیابی عملکرد دستگاهها نسبت به اجرای این قانون - نظارت بر طرحها، برنامه‌ها و عملکرد ناظر بر اعتبارات مرتبط با این قانون - تدوین شاخصهای ارزیابی و سنجش اقدامات اثربخش بر رشد ازدواج و فرزندآوری به تفکیک بخشهای خانواده، رسانه، سازمانهای مردم نهاد، دستگاه‌های اجرائی، شرکتها و موسسات خصوصی، مدیران، نخبگان - دریافت گزارش نهادهای ذی‌ربط مبنی بر اثر بخشی اقدامات آنها بر رشد ازدواج و فرزندآوری در جامعه مخاطب - اهدای سالانه «جایزه ملی جوانی جمعیت» - پایش زمانی و مکانی مستمر تغییرات جمعیتی در سطح ملی، استانی و شهرستانی با مشارکت مرکز آمار ایران - پایش جامع وضعیت سقط جنین در کشور بر اساس جمع بندی گزارش‌های دستگاههای ذی‌ربط و پژوهش ‌ های مرتبط - ارائه گزارش عملکرد شش ماهه ستاد و دستگاههای مرتبط در رابطه با رشد ازدواج و فرزندآوری به شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس شورای اسلامی

تبصره ۱

جلسات ستاد حداقل هر سه ماه یک بار با حضور اکثریت اعضاء تشکیل می‌شود.

تبصره ۲

ستاد ملی جمعیت دارای دبیرخانه مستقل بوده و دبیر ستاد، مسئولین معاونت‌ها و کارگروه‌های تخصصی دبیرخانه مذکور با حکم رئیس‌جمهور منصوب میگردند. دبیرخانه ستاد ملی جمعیت مسئولیت تهیه طرح‌ها و پیگیری مصوبات ستاد ملی جمعیت را بر عهده دارد.

تبصره ۳

وظایف نظارتی ستاد نافی نظارت سایر نهادهای ناظر کشور نمیباشد و همچنین شمول این نظارت در خصوص دستگاه‌ها و نهادهای زیرمجموعه رهبری با إذن معظم‌له خواهد بود.

تبصره ۴

کلیه مصوبات ستاد پس از تایید و امضای رئیس‌جمهور لازم‌الاجراء می‌باشد. پ - استانداران مکلفند از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان موضوع ماده (۳۱) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵/۱۱/۱۰، راهبری، برنامه‌ریزی، هماهنگی بین بخشی و نظارت و ارزیابی درسطح استان در مورد احکام این قانون را برعهده گیرند. ت - وزارت کشور مکلف است با همکاری مرکز آمار ایران، هرساله به رصد مداوم میزان موالید و نرخ باروری کل در کشور پرداخته و بر اساس آن پیشنهادهای لازم را در خصوص برنامه‌ریزی برای ارتقای وضعیت باروری در استانها و شهرستانها به ستاد ملی جمعیت ارائه نماید.

تبصره

اعطای کلیه امتیازات و تسهیلات این قانون مشروط به آن است که نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر یا فرزند، بالای ۲.۵ نباشد. این محدودیت، شامل امتیازات و تسهیلات مذکور در مواد (۶)، (۷)، (۸)، (۱۷)، (۲۲)، (۲۳)، (۲۶)، (۴۰)، (۴۱)، (۴۳)، (۴۹)، (۶۶) و (۶۸) و همچنین مواردی که در قوانین قبلی پیش بینی شده است، نخواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید احکام این قانون باید با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی اجرا شود و در ابتدای آن به چند قانون و سند دیگر (از جمله سیاست‌های کلی جمعیت و خانواده، قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و قانون برنامه پنجساله ششم توسعه) ارجاع داده شده است؛ دربارهٔ محتوای آن قوانین چیزی در همین متن گفته نشده است. برای هماهنگی و نظارت بر اجرای قانون، نهادی به نام «ستاد ملی جمعیت» با ریاست رئیس‌جمهور و عضویت شماری از وزیران، رؤسای سازمان‌ها و نهادها تشکیل می‌شود و وظایفی مانند تهیه برنامه عمل، هماهنگی بین دستگاه‌ها، پیشنهاد اعتبار، دریافت گزارش عملکرد، تدوین شاخص‌های سنجش، پایش تغییرات جمعیتی و سقط جنین و اهدای سالانه «جایزه ملی جوانی جمعیت» برای آن برشمرده شده است.

بر پایهٔ تبصره‌ها، جلسات ستاد دست‌کم هر سه ماه یک بار با حضور اکثریت اعضا برگزار می‌شود، ستاد دبیرخانه مستقل دارد و دبیر و مسئولان معاونت‌ها و کارگروه‌های آن با حکم رئیس‌جمهور منصوب می‌شوند، و مصوبات ستاد پس از تأیید و امضای رئیس‌جمهور لازم‌الاجراء است. همچنین استانداران مکلف‌اند در سطح استان این قانون را راهبری، برنامه‌ریزی، هماهنگ و نظارت کنند و وزارت کشور با همکاری مرکز آمار ایران هرساله موالید و نرخ باروری کل را رصد و پیشنهاد ارائه کند.

در تبصرهٔ پایانی آمده که دادن همهٔ امتیازات و تسهیلات این قانون مشروط به آن است که نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر یا فرزند بالای ۲٫۵ نباشد؛ این محدودیت شامل موارد مذکور در مواد (۶)، (۷)، (۸)، (۱۷)، (۲۲)، (۲۳)، (۲۶)، (۴۰)، (۴۱)، (۴۳)، (۴۹)، (۶۶) و (۶۸) و همچنین موارد پیش‌بینی‌شده در قوانین قبلی نمی‌شود. این متن در چند جا (مثل عبارت «معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری یا دستگاه مرتبط» و «با إذن معظم‌له») کلی یا نکته‌ای مبهم دارد و دربارهٔ اعتبار، اصلاح یا نسخ شدن آن در همین متن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم و علی ساکن شهرستانی هستند که نرخ باروری آن بالای ۲٫۵ است؛ طبق تبصرهٔ پایانی، امتیازات و تسهیلات این قانون به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد، مگر امتیازات مربوط به مواد فهرست‌شده در همان تبصره و موارد پیش‌بینی‌شده در قوانین قبلی.
فرض کنید دبیرخانه ستاد ملی جمعیت گزارشی شش‌ماهه از عملکرد دستگاه‌ها دربارهٔ رشد ازدواج و فرزندآوری تهیه می‌کند؛ طبق بندهای این ماده، ارائه گزارش عملکرد شش‌ماهه ستاد و دستگاه‌های مرتبط به شورای عالی انقلاب فرهنگی و مجلس شورای اسلامی از وظایف ستاد است.

سؤالات پرتکرار

ستاد ملی جمعیت چیست و ریاست آن با چه کسی است؟

بر اساس این ماده، ستاد ملی جمعیت برای راهبری، برنامه‌ریزی، ارزیابی کلان و نظارت بر اجرای این قانون (با رعایت مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی) تشکیل می‌شود و ریاست آن با رئیس‌جمهور است.

مصوبات ستاد چه زمانی اجرایی می‌شود؟

طبق تبصره ۴ این ماده، همهٔ مصوبات ستاد پس از تأیید و امضای رئیس‌جمهور لازم‌الاجراء است.

آیا همهٔ امتیازات و تسهیلات این قانون به همه داده می‌شود؟

نه؛ طبق تبصرهٔ پایانی، اعطای همهٔ امتیازات و تسهیلات این قانون مشروط به آن است که نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر یا فرزند بالای ۲٫۵ نباشد. این محدودیت شامل مواد (۶)، (۷)، (۸)، (۱۷)، (۲۲)، (۲۳)، (۲۶)، (۴۰)، (۴۱)، (۴۳)، (۴۹)، (۶۶) و (۶۸) و موارد پیش‌بینی‌شده در قوانین قبلی نمی‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت ←