ماده ۵ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

با تشخیص رئیس قوه قضائیه، در حوزه های قضائی شهرستان و تحت نظر دادستان ساختار و تشکیلات مناسب جهت ایجاد زمینه های همکاری با سایر نهادها و اجرای وظایف زیر تشکیل می شود: الف) مداخله فوری قضائی به منظور پیشگیری از بزه دیدگی اطفال و نوجوانان در معرض خطر شدید و قریب الوقوع و یا جلوگیری از ورود آسیب بیشتر به آنان؛ ب) ارائه مشاوره و معاضدت های حقوقی و تشکیل پرونده شخصیت برای اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده؛ پ) ایجاد شرایط مناسب در خانواده برای اطفال و نوجوانان در معرض خطر یا بزه دیده و یا معرفی آنان به بهزیستی و یا سایر نهادهای مربوط؛ ت) تهیه و ارائه گزارش از وضعیت طفل و نوجوان موضوع این قانون و درخواست اتخاذ اقدامات حمایتی- قضائی از مراجع قضائی صالح؛ ث) نظارت بر حسن اجرای آراء و تصمیمات مرتبط با طفل و نوجوان و همچنین اجرای آراء و تصمیمات ارجاعی توسط مقام قضائی و پیگیری و پایش وضعیت وی پس از اجرای رای یا تصمیم و ارزشیابی اقدامات به‌ عمل ‌آمده؛ ج) تهیه گزارش ‌های موردی یا ادواری و انجام مطالعات و تحقیقات آماری و اطلاعاتی مرتبط با طفل و نوجوان.

تبصره

در هر حوزه قضائی شهرستان مادام که تشکیلات موضوع این ماده ایجاد نشده است، وظایف مقرر، تحت نظارت دادستان و توسط دادیار آموزش دیده در حوزه اطفال و نوجوانان و در حوزه قضائی بخشها با نظارت رئیس حوزه قضائی انجام می شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر رئیس قوه قضائیه تشخیص بدهد، در شهرستان‌ها و زیر نظر دادستان، یک ساختار و تشکیلات مشخص ساخته می‌شود تا با نهادهای دیگر همکاری کند و کارهای حمایتی مربوط به اطفال و نوجوانان را انجام دهد. این کارها در شش بند آمده است: ورود فوری برای پیشگیری از آسیب‌دیدن کودکانی که در خطر شدید و نزدیک هستند یا جلوگیری از آسیب بیشتر به آن‌ها؛ دادن مشاوره و کمک حقوقی و تشکیل پرونده شخصیت برای کودک در معرض خطر یا آسیب‌دیده؛ فراهم کردن شرایط مناسب در خانواده یا معرفی این کودکان به بهزیستی و نهادهای مربوط؛ تهیه گزارش از وضعیت کودک و درخواست اقدام حمایتی و قضائی از مراجع صالح؛ نظارت بر اجرای درست رأی‌ها و تصمیم‌های مربوط به کودک و پیگیری وضعیت او پس از اجرا و ارزیابی کارهای انجام‌شده؛ و تهیه گزارش‌های موردی یا دوره‌ای و انجام مطالعه و تحقیق آماری و اطلاعاتی در این زمینه.

تبصرهٔ همین ماده می‌گوید در هر حوزه قضائی شهرستان، تا زمانی که این تشکیلات ساخته نشده است، همان وظایف زیر نظارت دادستان و به دست یک دادیار که در حوزه اطفال و نوجوانان آموزش دیده انجام می‌شود. در حوزه‌های قضائی بخش‌ها هم این وظایف زیر نظارت رئیس حوزه قضائی انجام می‌شود.

نکتهٔ مبهم در متن این است که معیار دقیق «خطر شدید و قریب‌الوقوع» یا منظور از «پرونده شخصیت» در خود این ماده توضیح داده نشده است. همچنین این ماده به نهادهایی مثل بهزیستی و «مراجع قضائی صالح» ارجاع می‌دهد، اما جزئیات کار آن‌ها در این متن نیست.

مصادیق واقعی

فرض کنید مریم کودک ده‌ساله‌ای است که گزارش شده در خانه در خطر شدید و نزدیک آسیب است. بر اساس این ماده، ساختار زیر نظر دادستان می‌تواند فوراً مداخله کند تا از آسیب‌دیدن او جلوگیری شود و اگر لازم باشد پرونده‌اش را به مراجع قضائی صالح بفرستد.
فرض کنید علی نوجوانی است که آسیب دیده و حکمی دربارهٔ او صادر شده است. بر اساس بند «ث» این ماده، این تشکیلات بر اجرای درست آن رأی نظارت می‌کند و وضعیت او را پس از اجرا پیگیری و نتیجهٔ اقدامات را ارزیابی می‌کند.

سؤالات پرتکرار

این تشکیلات در چه سطحی و زیر نظر چه کسی ساخته می‌شود؟

بر اساس این ماده، با تشخیص رئیس قوه قضائیه، در حوزه‌های قضائی شهرستان و زیر نظر دادستان ساخته می‌شود.

اگر این تشکیلات در شهر ما هنوز ساخته نشده باشد، کارها را چه کسی انجام می‌دهد؟

تبصرهٔ این ماده می‌گوید تا وقتی تشکیلات ساخته نشده، وظایف زیر نظارت دادستان و توسط دادیار آموزش‌دیده در حوزه اطفال و نوجوانان انجام می‌شود؛ در حوزه قضائی بخش‌ها هم زیر نظارت رئیس حوزه قضائی.

این ساختار چه کارهایی برای کودک در معرض خطر یا آسیب‌دیده انجام می‌دهد؟

طبق بندهای این ماده: مداخله فوری برای پیشگیری از آسیب‌دیدن یا جلوگیری از آسیب بیشتر، ارائه مشاوره و کمک حقوقی و تشکیل پرونده شخصیت، فراهم کردن شرایط مناسب در خانواده یا معرفی به بهزیستی و نهادهای مربوط، تهیه گزارش و درخواست اقدام حمایتی-قضائی، نظارت و پیگیری اجرای رأی‌ها، و تهیه گزارش و انجام مطالعه و تحقیق.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ←