ماده ۳ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

موارد زیر در صورتی ‌که طفل یا نوجوان را در معرض بزه ‌دیدگی یا ورود آسیب به سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اخلاقی، امنیت و یا وضعیت آموزشی وی قرار ‌دهد، وضعیت مخاطره‌ آمیز محسوب شده و موجب مداخله و حمایت قانونی از طفل و نوجوان می ‌شود: الف) بی سرپرستی طفل و نوجوان و یا بی ‌توجهی و سهل ‌انگاری در انجام وظایف قانونی و شرعی نسبت به آنان از سوی هر شخصی که مکلف به آن است؛ ب) ابتلای هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی به بیماری یا اختلال‌ های رفتاری، روانی یا شخصیتی و یا بیماری های جسمی واگیر صعب العلاج به تشخیص پزشکی قانونی؛ پ) زندانی‌ شدن هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی؛ ت) ابتلاء هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی به اعتیادهای زیان آور نظیر مواد مخدر و روانگردان یا قمار؛ ث) قوادی و یا دائر یا اداره‌ کردن مراکز فساد و فحشا توسط هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی و یا اشتهار آنها به فساد اخلاق و فحشا؛ ج) خشونت مستمر والدین، اولیاء، سرپرستان قانونی و یا سایر اعضای خانواده نسبت به یکدیگر؛ چ) عدم اقدام برای ثبت واقعه ولادت یا عدم اخذ اسناد سجلی یا هویتی برای طفل یا نوجوان بدون عذر موجه؛ ح) بازماندن طفل و نوجوان از تحصیل؛ خ) طرد شدن طفل و نوجوان از سوی خانواده؛ د) کم‌ توانی جسمی یا ذهنی طفل و نوجوان، ابتلای وی به بیماری‌ های خاص یا اختلال هویت جنسی؛ ذ) نقض قوانین جزائی توسط طفل یا ارتکاب جرم توسط نوجوان و یا استفاده از آنها در فعالیت ‌های مجرمانه، وارد شدن یا وارد کردن طفل و نوجوان در فعالیت هایی نظیر تکدی گری و قاچاق و همچنین اعتیاد آنان به مواد مخدر، روانگردان یا مشروبات الکلی؛ ر) هرگونه وضعیت زیانبار ناشی از فقر شدید، آوارگی، پناهندگی، مهاجرت یا بی ‌‌تابعیتی؛ ز) فرار مکرر از خانه یا مدرسه و ترک تحصیل از سوی طفل یا نوجوان؛ ژ) سوء رفتار نسبت به طفل و نوجوان و یا بهره کشی از او.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۳ فهرستی از شرایطی را می‌گوید که اگر طفل یا نوجوان را در معرض بزه‌دیدگی یا آسیب به سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اخلاقی، امنیت یا وضعیت آموزشی قرار دهند، «وضعیت مخاطره‌آمیز» شمرده می‌شوند و باعث مداخله و حمایت قانونی از او می‌شوند.

این موارد شامل بی‌سرپرستی یا بی‌توجهی والدین و سرپرستان، بیماری یا اختلال والدین، زندانی شدن، اعتیاد یا قمار والدین، قوادی و مراکز فساد، خشونت مستمر در خانواده، ثبت نشدن ولادت یا نداشتن اسناد هویتی، بازماندن از تحصیل، طرد شدن از خانواده، کم‌توانی یا بیماری خاص یا اختلال هویت جنسی، نقض قوانین جزائی یا استفاده از طفل و نوجوان در فعالیت‌های مجرمانه مثل تکدی‌گری و قاچاق و اعتیاد او، فقر شدید و آوارگی و پناهندگی و مهاجرت و بی‌تابعیتی، فرار مکرر از خانه یا مدرسه و ترک تحصیل، و سوء رفتار یا بهره‌کشی است.

متن ماده دربارهٔ مجازات یا اقدام مشخصی حرف نمی‌زند و فقط می‌گوید این وضعیت‌ها موجب مداخله و حمایت قانونی می‌شود؛ تشخیص مصادیق هم در خود متن به شرایط و تشخیص‌های اشاره‌شده وابسته است.

مصادیق واقعی

علی نوجوانی است که پدرش به مواد مخدر اعتیاد دارد و همین موضوع علی را در معرض آسیب اخلاقی و روانی قرار داده است؛ طبق این ماده، وضعیت او مخاطره‌آمیز است و موجب حمایت قانونی می‌شود.
مریم کودک ده‌ساله‌ای است که به‌طور مکرر از خانه و مدرسه فرار می‌کند و از تحصیل بازمانده است؛ این وضعیت در فهرست ماده ۳ آمده و اگر او را در معرض بزه‌دیدگی یا آسیب قرار دهد، وضعیت مخاطره‌آمیز محسوب می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر والدین از فرزندشان نگهداری نکنند، آیا این ماده شامل حال او می‌شود؟

اگر بی‌سرپرستی یا بی‌توجهی و سهل‌انگاری در انجام وظایف قانونی و شرعی نسبت به طفل یا نوجوان از سوی شخص مکلف باشد و او را در معرض بزه‌دیدگی یا آسیب به سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اخلاقی، امنیت یا وضعیت آموزشی قرار دهد، وضعیت مخاطره‌آمیز است و موجب مداخله و حمایت قانونی می‌شود.

آیا اعتیاد والدین به‌تنهایی باعث حمایت قانونی می‌شود؟

متن اعتیاد والدین، اولیا یا سرپرستان به مواد مخدر و روانگردان یا قمار را در صورتی جزء وضعیت مخاطره‌آمیز می‌داند که طفل یا نوجوان را در معرض بزه‌دیدگی یا آسیب به سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اخلاقی، امنیت یا وضعیت آموزشی قرار دهد.

اگر کودک از مدرسه باز بماند، این ماده چه می‌گوید؟

بازماندن طفل و نوجوان از تحصیل از موارد ذکرشده در ماده است؛ اگر این وضعیت او را در معرض بزه‌دیدگی یا آسیب به سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اخلاقی، امنیت یا وضعیت آموزشی قرار دهد، وضعیت مخاطره‌آمیز محسوب می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ←