ماده ۱۳ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرکس مرتکب انتقال، خرید، فروش یا قاچاق اعضاء و جوارح طفل یا نوجوان شود، به مجازات حبس درجه سه قانون مجازات اسلامی محکوم می‌ شود.

تبصره ۱

انتقال اعضاء و جوارح به بیماران نیازمند مشروط به اینکه عنوان مثله و اهانت و هتک نداشته باشد و همچنین برداشتن آن عضو، موثر در مرگ او نباشد، از شمول این ماده مستثنی است.

تبصره ۲

چنانچه پزشکان یا اشخاص مرتبط با امور پزشکی در ارتکاب جرم موضوع این ماده شرکت یا معاونت داشته باشند، علاوه بر مجازات مقرر در این قانون به محرومیت ‌ها و ممنوعیت ‌های درجه پنج قانون مجازات اسلامی محکوم می ‌شوند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر کسی اعضا یا اجزای بدن یک طفل (کودک) یا نوجوان را منتقل کند، بخرد، بفروشد یا قاچاق کند، به مجازات حبس درجه سه قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شود. متن این ماده مقدار یا مدت این حبس را نگفته و فقط به «درجه سه قانون مجازات اسلامی» ارجاع داده است.

تبصره ۱ یک استثنا آورده: اگر عضو یا جوارح به بیماران نیازمند منتقل شود و دو شرط رعایت شود، از شمول این ماده خارج است؛ شرط اول اینکه کار عنوان مثله، اهانت و هتک نداشته باشد و شرط دوم اینکه برداشتن آن عضو، موثر در مرگ او نباشد.

تبصره ۲ مربوط به پزشکان و اشخاص مرتبط با امور پزشکی است: اگر آنها در این جرم شرکت یا معاونت داشته باشند، علاوه بر مجازات مقرر در این قانون، به محرومیت‌ها و ممنوعیت‌های درجه پنج قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شوند. متن این ماده مصادیق این محرومیت‌ها و ممنوعیت‌ها را توضیح نداده و فقط به درجه پنج ارجاع داده است.

مصادیق واقعی

فرض کنیم فردی عضو بدن یک نوجوان را با پرداخت پول بخرد تا در جای دیگری بفروشد؛ این رفتار می‌تواند مشمول خرید و فروش و انتقال موضوع این ماده باشد.
فرض کنیم پزشکی در فرآیند انتقال عضو یک طفل با شخص دیگری همکاری یا او را کمک کند؛ طبق تبصره ۲، علاوه بر مجازات این قانون، محرومیت‌ها و ممنوعیت‌های درجه پنج هم برای او پیش‌بینی شده است.

سؤالات پرتکرار

اگر عضو یک کودک برای نجات بیماری نیازمند منتقل شود، باز هم جرم است؟

طبق تبصره ۱، اگر انتقال به بیماران نیازمند باشد و عنوان مثله و اهانت و هتک نداشته باشد و برداشتن آن عضو موثر در مرگ او نباشد، از شمول این ماده مستثنی است.

مجازات حبس این جرم چند سال است؟

متن این ماده فقط گفته «حبس درجه سه قانون مجازات اسلامی» و مقدار یا مدت آن را مشخص نکرده است.

اگر پزشک در این کار نقش داشته باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصره ۲، اگر پزشکان یا اشخاص مرتبط با امور پزشکی در ارتکاب این جرم شرکت یا معاونت داشته باشند، علاوه بر مجازات مقرر در این قانون، به محرومیت‌ها و ممنوعیت‌های درجه پنج قانون مجازات اسلامی محکوم می‌شوند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ←