ماده ۱ قانون حمایت از اطفال و نوجوانان

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصطلاحات به‌ کار رفته در این قانون، به شرح زیر تعریف می‌ شود: الف) طفل: هر فرد که به سن بلوغ شرعی نرسیده است. ب) نوجوان: هر فرد زیر هجده ‌سال کامل شمسی که به سن بلوغ شرعی رسیده است. پ) بی ‌توجهی و سهل ‌انگاری: کوتاهی در انجام تکالیفی از قبیل تامین نیازهای اساسی و ضروری طفل و نوجوان یا وظایف مربوط به حضانت، ولایت، قیمومت، وصایت، سرپرستی، تربیت، نظارت یا مراقبت از آنان توسط والدین، اولیاء یا سرپرست قانونی یا هر شخصی که مکلف به آن است. ت) سوء رفتار: هرگونه فعل یا ترک فعل عمدی که سلامت جسمی، روانی، اخلاقی یا اجتماعی طفل و نوجوان را در معرض خطر و آسیب قرار دهد؛ از قبیل ضرب و جرح، محبوس کردن، سوء استفاده جنسی، توهین یا تهدید نسبت به طفل یا نوجوان در صورتی که جنبه تادیبی نداشته باشد یا قرار دادن او در شرایط سخت و غیرمتعارف و یا خودداری از کمک به وی. ث) بهره‌ کشی اقتصادی: به‌ کارگیری غیرقانونی طفل و نوجوان و یا وادار کردن یا گماردن او به کار یا خدمتی که از لحاظ جسمی، روانی، اخلاقی یا اجتماعی با نظر به وضعیت طفل و نوجوان برای وی مضر یا خطرناک باشد. ج) معامله: خرید و فروش یا هرگونه اقدام غیرقانونی که به موجب آن طفل یا نوجوان در ازای پرداخت وجه یا امتیاز و سایر موارد در اختیار دیگری قرار می گیرد. چ) فحشاء: هرگونه به‌ کارگیری و یا وادار کردن طفل و نوجوان در فعالیت های جنسی برای خود یا دیگری. ح) مبتذل: هرگونه محتوا یا تصویری که دارای صحنه یا صور قبیحه باشد. خ) مستهجن: هرگونه محتوا اعم از صوتی یا تصویری که به‌ صورت واقعی یا غیرواقعی بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد- آمیزش- عمل جنسی یا اندام جنسی انسان است. د) هرزه‌ نگاری: تهیه و تولید هر اثری که محتوای آن بیانگر جذابیت جنسی طفل یا نوجوان مانند برهنگی، آمیزش، عمل جنسی یا اندام جنسی باشد. ذ) خطر شدید و قریب الوقوع: وضعیتی که حیات یا سلامت جسمی یا روانی طفل و نوجوان به شدت تهدید و در معرض آسیب قرار گیرد، به ‌نحوی که مداخله فوری و چاره جویی را ایجاب نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده فقط اصطلاح‌هایی را که در این قانون به کار رفته تعریف می‌کند و خودش حکم یا مجازاتی تعیین نمی‌کند. مثلاً «طفل» کسی است که به سن بلوغ شرعی نرسیده و «نوجوان» کسی است که زیر هجده سال کامل شمسی است ولی به سن بلوغ شرعی رسیده است. همچنین کارهایی مثل کوتاهی در تأمین نیازهای اساسی یا وظایف حضانت و سرپرستی «بی‌توجهی و سهل‌انگاری» نامیده شده، و هر فعل یا ترک فعل عمدی که سلامت جسمی، روانی، اخلاقی یا اجتماعی طفل یا نوجوان را به خطر بیندازد «سوء رفتار» شمرده شده است.

در ادامه، اصطلاح‌های دیگری هم توضیح داده شده است: «بهره‌کشی اقتصادی» یعنی به کار گرفتن غیرقانونی طفل یا نوجوان یا وادار کردن او به کاری که برایش مضر یا خطرناک باشد؛ «معامله» یعنی خرید و فروش یا هر اقدام غیرقانونی که طفل یا نوجوان در ازای وجه یا امتیاز در اختیار دیگری قرار گیرد؛ «فحشاء» یعنی به کارگیری یا وادار کردن او به فعالیت‌های جنسی؛ و «هرزه‌نگاری» یعنی تهیه و تولید اثری که محتوای آن جذابیت جنسی طفل یا نوجوان باشد.

سه اصطلاح مرتبط با محتوا هم تعریف شده است: «مبتذل» یعنی محتوا یا تصویری با صحنه یا صور قبیحه، «مستهجن» یعنی محتوای صوتی یا تصویری که به صورت واقعی یا غیرواقعی بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد، آمیزش، عمل جنسی یا اندام جنسی انسان است. در پایان هم «خطر شدید و قریب‌الوقوع» وضعیتی تعریف شده که حیات یا سلامت جسمی یا روانی طفل یا نوجوان به شدت تهدید شود و نیاز به مداخله فوری داشته باشد. این متن تبصره ندارد.

مصادیق واقعی

علی ده ساله است و به سن بلوغ شرعی نرسیده؛ پس در این متن «طفل» به شمار می‌رود. اگر پدرش او را در اتاقی حبس کند و کتک بزند، این رفتار می‌تواند مصداق «سوء رفتار» باشد.
مریم هفده ساله و به سن بلوغ شرعی رسیده است؛ پس در این متن «نوجوان» است. اگر کارفرمایی او را به کاری وادار کند که برای سلامت جسمی یا روانی‌اش مضر باشد، این می‌تواند مصداق «بهره‌کشی اقتصادی» باشد.

سؤالات پرتکرار

این ماده چه مجازاتی تعیین کرده است؟

این ماده هیچ مجازات یا جریمه‌ای تعیین نکرده و فقط اصطلاح‌های به‌کاررفته در قانون را تعریف می‌کند.

تفاوت «طفل» و «نوجوان» در این متن چیست؟

بر اساس این متن، «طفل» کسی است که به سن بلوغ شرعی نرسیده و «نوجوان» کسی است که زیر هجده سال کامل شمسی است ولی به سن بلوغ شرعی رسیده است.

آیا کوتاهی در تأمین نیازهای اساسی فرزند هم مشمول این قانون است؟

این متن چنین کوتاهی‌ای را با نام «بی‌توجهی و سهل‌انگاری» تعریف کرده است؛ یعنی کوتاهی در تامین نیازهای اساسی و ضروری طفل و نوجوان یا وظایف مربوط به حضانت، ولایت، قیمومت، وصایت، سرپرستی، تربیت، نظارت یا مراقبت از آنان.

مشاهدهٔ متن کامل قانون حمایت از اطفال و نوجوانان ←