ماده ۵۷ قانون ثبت اسناد و املاک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

مسئول دفتر نباید معاملات اشخاصی را که مجنون یا غیررشید یا به نحوی دیگر از انحای قانونی ممنوع از تصرف هستند ثبت نماید مگر اینکه معامله به وسیله قائم‌مقام قانونی اشخاص مزبور واقع شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به مسئول دفتر (کسی که کار ثبت معامله را انجام می‌دهد) می‌گوید نباید معاملهٔ برخی اشخاص را ثبت کند. این اشخاص سه دسته‌اند: کسی که مجنون است، کسی که غیررشید است (یعنی در امور مالی خود درست تصمیم نمی‌گیرد و به اصطلاح رشد مالی ندارد)، و کسی که به شکل دیگری طبق قانون از تصرف در اموال خود منع شده است.

اما یک استثنا وجود دارد: اگر این معامله را «قائم‌مقام قانونی» آن شخص انجام دهد (یعنی کسی که قانون به جای او و برای او تصمیم می‌گیرد)، ثبت آن معامله اشکالی ندارد.

نکته: متن ماده دربارهٔ این‌که این ممنوعیت چطور و توسط چه مرجعی تعیین می‌شود یا چه مجازاتی برای تخلف از آن وجود دارد، چیزی نگفته و در همین حد کلی است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به حکم قانون مجنون شناخته شده است. اگر خودِ علی بخواهد خانه‌اش را بفروشد و برای ثبت سند به دفتر اسناد برود، مسئول دفتر نباید این معامله را ثبت کند. اما اگر قائم‌مقام قانونی علی این معامله را انجام دهد، ثبت آن ممکن است.
فرض کنید مریم به دلیل غیررشید بودن، از تصرف در اموال خود منع شده است. اگر خودش معامله‌ای انجام دهد و بخواهد آن را ثبت کند، مسئول دفتر نباید آن را ثبت کند؛ مگر اینکه معامله از سوی قائم‌مقام قانونی او واقع شده باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر شخصی مجنون باشد، آیا اصلاً نمی‌تواند ملکش را بفروشد و سند بزند؟

طبق این متن، مسئول دفتر نباید معاملهٔ چنین شخصی را ثبت کند، مگر اینکه معامله به وسیلهٔ قائم‌مقام قانونی او انجام شود.

منظور از «غیررشید» چیست؟

متن ماده توضیح دقیقی دربارهٔ آن نداده و فقط این دسته را در کنار مجنون و کسانی که قانوناً از تصرف منع شده‌اند قرار داده است؛ یعنی کسی که در امور مالی رشد لازم را ندارد.

«قائم‌مقام قانونی» یعنی چه؟

همان کسی که قانون به جای این اشخاص و برای آن‌ها تصمیم می‌گیرد. متن ماده فقط گفته اگر معامله به وسیلهٔ او واقع شود، منع ثبت وجود ندارد و جزئیات بیشتری نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون ثبت اسناد و املاک ←
ماده ۵۷ قانون ثبت اسناد و املاک — لویادسک