این ماده دربارهٔ حالتی است که ملکی به ثبت رسیده، اما بعد معلوم میشود عدم پیگیری یا عدم ابراز تصدیق از سوی طرف دعوا با درخواستکنندهٔ ثبت، به علت فوت یا جنون یا حجر (محجور بودن) او بوده است. اگر درخواستکنندهٔ ثبت از فوت یا جنون یا حجر طرف مقابل خبر داشته، ولی اخطار مذکور در مادهٔ فوق را نداده باشد، قائممقام قانونی متوفی یا مجنون یا محجور میتواند در ظرف پنج سال با عرضحال جدید در محکمه حقوق علیه درخواستکنندهٔ ثبت دعوا کند و از بابت قیمت ملک، اجور و خسارات مطالبه داشته باشد.
مبدأ این پنج سال برای وراث کبیر و وراثی که ولی خاص دارند (پدر یا جد پدری یا وصی منصوب مسلمالوصایه) از تاریخ فوت است و در غیر این موارد از تاریخ تعیین قیم یا مدیر تصفیه حساب میشود. همچنین اگر درخواستکنندهٔ ثبت محکوم شود و ملک را قبلاً به دیگری انتقال داده و در زمان اجرای حکم مفلس باشد و ثابت شود برای فرار از ادای حق طرف خود را مفلس کرده، به حبس تأدیبی از یک سال تا دو سال محکوم میشود. تعقیب جزایی در این مورد فقط با شکایت مدعی خصوصی است و با استرداد شکایت متوقف میشود.
نکته: این متن به مواد ۱۷، ۱۸ و ۱۹ و همچنین به «مادهٔ فوق» ارجاع داده، اما محتوای آن مواد و آن ماده در همین متن نیامده است.