ماده ۲۲ قانون ثبت اسناد و املاک

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید دولت فقط کسی را که ملک به اسم او ثبت شده و یا کسی که ملک مزبور به او منتقل گردیده و این انتقال نیز در دفتر املاک به ثبت رسیده یا اینکه ملک مزبور از مالک رسمی ارثاً به او رسیده باشد مالک خواهد شناخت. در مورد ارث هم ملک وقتی در دفتر املاک به اسم وارث ثبت می‌شود که وراثت و انحصار آن‌ها محرز و در سهم‌الارث بین آن‌ها توافق بوده و یا در صورت اختلاف، حکم نهایی در آن باب صادر شده باشد.

تبصره

حکم نهایی عبارت از حکمی است که به واسطه طی مراحل قانونی و یا به واسطه انقضای مدت اعتراض و استیناف و تمیز دعوایی که حکم در آن موضوع صادر شده از دعاوی مختومه محسوب شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی ملکی طبق قانون در دفتر املاک ثبت شد، دولت فقط سه دسته از افراد را مالک آن ملک می‌شناسد: اول، کسی که ملک به نامش ثبت شده است؛ دوم، کسی که ملک به او منتقل شده و همین انتقال هم در دفتر املاک ثبت شده است؛ سوم، کسی که ملک از مالک رسمی از طریق ارث به او رسیده باشد.

در مورد ارث، ملک تنها زمانی به نام وارث در دفتر املاک ثبت می‌شود که وراثت و منحصر بودن آن‌ها ثابت شده باشد و خودِ وارث‌ها بر سر سهم‌الارث با هم توافق داشته باشند؛ اگر اختلاف داشته باشند، باید حکم نهایی در این باره صادر شده باشد.

تبصرهٔ این ماده توضیح می‌دهد که «حکم نهایی» یعنی حکمی که یا با طی کردن مراحل قانونی و یا با تمام شدن مهلت اعتراض، استیناف و تمیز، دعوا مختومه شده باشد.

مصادیق واقعی

علی ملکی را از مریم می‌خرد. چون مریم در دفتر املاک به عنوان مالک ثبت شده و انتقال ملک به علی هم در دفتر املاک ثبت می‌شود، دولت علی را مالک می‌شناسد.
پدری فوت می‌کند و دو فرزندش مریم و علی وارث او هستند. اگر وراثت و منحصر بودن آن‌ها ثابت شود و دربارهٔ سهم‌الارث با هم توافق کنند، ملک به نام آن‌ها در دفتر املاک ثبت می‌شود. اگر بین آن‌ها اختلاف باشد، باید حکم نهایی صادر شود.

سؤالات پرتکرار

اگر ملکی را بخرم ولی انتقال آن را در دفتر املاک ثبت نکنم، دولت مرا مالک می‌شناسد؟

بر اساس این ماده، برای اینکه دولت شما را مالک بشناسد، هم باید ملک به شما منتقل شده باشد و هم این انتقال باید در دفتر املاک ثبت شده باشد.

ملک ارثی چه زمانی به نام وارث ثبت می‌شود؟

وقتی که وراثت و منحصر بودن وارث‌ها ثابت شود و آن‌ها دربارهٔ سهم‌الارث با هم توافق داشته باشند؛ در صورت اختلاف، باید حکم نهایی در این باره صادر شده باشد.

«حکم نهایی» یعنی چه؟

طبق تبصرهٔ این ماده، حکم نهایی حکمی است که با طی مراحل قانونی یا با تمام شدن مهلت اعتراض، استیناف و تمیز، دعوا مختومه محسوب شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون ثبت اسناد و املاک ←
ماده ۲۲ قانون ثبت اسناد و املاک — لویادسک