ماده ۳ قانون تصدیق انحصار وراثت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

امین صلح یا حاکم بدایتی که وظیفه صلحیه را انجام می‌دهد باید تمام ادله و اسناد مستدعی و یا مستدعیان تصدیق را از ورقه سجل احوال‌ و شهادت شهود و غیره تحت نظر گرفته شرحی در مجله رسمی و یکی از جرائد محل به خرج مستدعی و یا مستدعیان سه دفعه متوالیاً ماهی یک دفعه‌ اعلان کرده و پس از انقضای سه ماه از تاریخ نشر اولین اعلان در صورتی که معترضی نبود تصدیقی مشعر بر وراثت و تعیین عده وراث به مستدعی یا مستدعیان می‌دهد و در صورت اعتراض امین صلح و یا حاکم بدایتی که وظیفه صلحیه را انجام می‌دهد مطابق اصول رسیدگی کرده حکم خواهد داد و‌ این حکم قابل استیناف و تمیز خواهد بود. در صورتیکه معترض ادعای خود را تا دو ماه تعقیب نکرد به تقاضای مستدعی یا مستدعیان حق اعتراض او ساقط و محکوم به ادای خسارت می‌شود. هر گاه مال منقول متعلق به متوفی که مورد مطالبه واقع شده بیش از پانصد ریال قیمت نداشته باشد انتشار‌ اعلان مذکور فوق به عمل نخواهد آمد و امین صلح یا حاکم بدایت باید خارج از نوبت به تمام ادله و اسناد مستدعی تصدیق رسیدگی کرده و شهود را در‌ صورتی که باشد استماع نموده رای مقتضی راجع بدادن تصدیق یا رد تقاضا بدهد و در هر حال در این مورد مخارج مذکور در ماده ۸ اخذ نخواهد‌شد - رای محکمه دائر برد تقاضای تصدیق قابل استیناف و تمیز است. ‌در کلیه مواردی که مدعی‌العموم تشخیص بدهد که متوفی بلاوارث بوده و تقاضای شخص یا اشخاص برای صدور تصدیق بی‌اساس است مثل مدعی خصوصی می‌تواند بر تقاضای مذکور اعتراض کند و در موردی هم که مال منقول متعلق به متوفی بیش از پانصد ریال قیمت نداشته و بر اثر تقاضای‌ شخص یا اشخاص تصدیق انحصار وراثت صادر شده باشد در صورتیکه مدعی‌العموم متوفی را بلاوارث بداند می‌تواند بر تصدیق مذکور اعتراض کند‌و در هر حال مدعی‌العموم حق دارد از رای محکمه که بر علیه او صادر شده استیناف و تمیز بخواهد - در مواردیکه اشخاص به استناد تصدیق انحصار‌ وراثت که قبل از اجرای این قانون صادر شده مطالبه مال یا حقی از دولت بنمایند مدعی‌العموم تا ۳ ماه از تاریخ اجرای این قانون حق اعتراض بر‌ تصدیق مذکور خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

ماده ۳ می‌گوید برای تصدیق انحصار وراثت، امین صلح یا حاکم بدایت که وظیفه صلحیه را انجام می‌دهد باید همهٔ ادله و اسناد متقاضی را ببیند؛ از جمله ورقهٔ سجل احوال و شهادت شهود. بعد باید شرحی را در مجلهٔ رسمی و یکی از جرائد محل، به خرج متقاضی، سه دفعه پشت سر هم و ماهی یک بار اعلان کند. اگر سه ماه از تاریخ نشر اولین اعلان بگذرد و کسی اعتراض نکند، تصدیقی می‌دهد که نشان می‌دهد وراثت برای متقاضی است و تعداد وراث را تعیین می‌کند.

اگر اعتراض شود، همان مقام مطابق اصول رسیدگی می‌کند و حکم می‌دهد؛ این حکم قابل استیناف و تمیز است. اگر معترض ادعایش را تا دو ماه دنبال نکند، به تقاضای متقاضی حق اعتراض او ساقط می‌شود و به پرداخت خسارت محکوم می‌شود.

اگر مال منقول متعلق به متوفی که مورد مطالبه است بیش از ۵۰۰ ریال قیمت نداشته باشد، اعلان‌های بالا منتشر نمی‌شود؛ مقام باید خارج از نوبت به ادله و اسناد رسیدگی کند و در صورت وجود شهود، آن‌ها را بشنود و دربارهٔ دادن تصدیق یا رد تقاضا رأی بدهد. در این مورد مخارج ماده ۸ گرفته نمی‌شود و رای رد تقاضای تصدیق قابل استیناف و تمیز است. همچنین مدعی‌العموم در مواردی که تشخیص دهد متوفی بلاوارث بوده و تقاضا بی‌اساس است، می‌تواند مثل مدعی خصوصی اعتراض کند و در موارد گفته‌شده حق استیناف و تمیز دارد؛ برای تصدیق‌های صادرشده قبل از اجرای این قانون هم تا ۳ ماه از تاریخ اجرا حق اعتراض دارد.

مصادیق واقعی

علی پس از فوت پدرش برای گرفتن تصدیق انحصار وراثت به امین صلح یا حاکم بدایت مراجعه می‌کند. اگر اموال منقول مورد مطالبه بیش از ۵۰۰ ریال ارزش داشته باشد، باید اعلان در مجلهٔ رسمی و یک جریدهٔ محل سه بار و ماهی یک بار به خرج علی منتشر شود؛ اگر تا سه ماه از اولین اعلان کسی اعتراض نکند، تصدیق با تعیین تعداد وراث به علی داده می‌شود.
مریم اعلام می‌کند که مال منقول به‌جامانده از متوفی بیش از ۵۰۰ ریال قیمت ندارد. در این حالت اعلان منتشر نمی‌شود و مقام خارج از نوبت به ادله و اسناد رسیدگی می‌کند و در صورت وجود شهود آن‌ها را می‌شنود و دربارهٔ تصدیق یا رد تقاضا رأی می‌دهد.

سؤالات پرتکرار

برای گرفتن تصدیق انحصار وراثت باید چه اعلانی انجام شود؟

باید شرحی در مجلهٔ رسمی و یکی از جرائد محل، به خرج متقاضی، سه دفعه متوالی و ماهی یک بار اعلان شود.

اگر کسی به درخواست تصدیق اعتراض کند چه اتفاقی می‌افتد؟

امین صلح یا حاکم بدایت مطابق اصول رسیدگی کرده و حکم می‌دهد؛ این حکم قابل استیناف و تمیز است. اگر معترض تا دو ماه ادعایش را تعقیب نکند، به تقاضای متقاضی حق اعتراضش ساقط و محکوم به ادای خسارت می‌شود.

اگر ارزش مال منقول متوفی بیش از ۵۰۰ ریال نباشد، آیا اعلان منتشر می‌شود؟

نه؛ در این صورت اعلان منتشر نمی‌شود و مقام خارج از نوبت به ادله و اسناد رسیدگی کرده و شهود را در صورت وجود می‌شنود و رأی می‌دهد. مخارج ماده ۸ هم در این مورد گرفته نمی‌شود و رای رد تقاضای تصدیق قابل استیناف و تمیز است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تصدیق انحصار وراثت ←
ماده ۳ قانون تصدیق انحصار وراثت — لویادسک