ماده ۱۴ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۸۱/۰۷/۲۸

‌الف - دادگاه‌های عمومی حقوقی با حضور رئیس دادگاه و یا دادرس علی‌البدل ‌تشکیل می‌شود و تمام اقدامات و تحقیقات به وسیله رئیس دادگاه یا دادرس علی‌البدل‌وفق قانون آیین‌دادرسی مربوط انجام می‌گردد و اتخاذ تصمیم قضایی و انشای رای با‌قاضی دادگاه است. ب - دادگاه‌های خانواده حتی‌المقدور با حضور مشاور قضایی زن که دارای پایه ‌قضایی است اقدام به رسیدگی نموده و نظر مشورتی آنان قبل از صدور حکم توسط رئیس‌ دادگاه اخذ خواهد شد. ج - دادگاه‌های عمومی جزایی و انقلاب با حضور رئیس دادگاه یا دادرس‌علی‌البدل و دادستان یا معاون او یا یکی از دادیاران به تعیین دادستان تشکیل می‌گردد و‌فقط به جرائم مندرج در کیفرخواست وفق قانون آیین دادرسی مربوط رسیدگی می‌نماید و‌انشای رای پس از استماع نظریات و مدافعات دادستان یا نماینده او وفق قانون برعهده‌ قاضی دادگاه است.

تبصره ۱

(منسوخ ۱۳۸۱/۰۷/۲۸)- هرگاه دادگاه نقصی در تحقیقات مشاهده نموده یا انجام اقدامی را لازم‌بداند، خود تکمیل می‌نماید و نیز می‌تواند رفع نقص و تکمیل پرونده را با ذکر موارد نقص‌از دادسرای مربوط درخواست کند. ‌تبصره ۲ (منسوخ ۱۳۹۲/۱۲/۰۴)- هر گاه تحقیق یا اقدامی در حوزه دادگاه دیگری لازم باشد یا اطلاعاتی از حوزه قضایی آن دادگاه باید جمع‌آوری شود دادگاه‌رسیدگی‌کننده می‌تواند با اعطاء نیابت قضایی از دادگاه آن حوزه انجام آن تحقیقات و اقدامات یا جمع‌آوری اطلاعات را بخواهد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره ترکیب و شیوه کار دادگاه‌ها در سه بخش حقوقی، خانواده و جزایی/انقلاب است. در دادگاه عمومی حقوقی، دادگاه با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل تشکیل می‌شود؛ اقدامات و تحقیقات توسط رئیس یا دادرس علی‌البدل و وفق قانون آیین‌دادرسی مربوط انجام می‌شود و اتخاذ تصمیم قضایی و انشای رای با قاضی دادگاه است. در دادگاه خانواده، حتی‌المقدور با حضور مشاور قضایی زن که پایه قضایی دارد رسیدگی می‌شود و نظر مشورتی آنان قبل از صدور حکم توسط رئیس دادگاه گرفته می‌شود.

در دادگاه عمومی جزایی و انقلاب، دادگاه با حضور رئیس یا دادرس علی‌البدل و دادستان یا معاون او یا یکی از دادیاران به تعیین دادستان تشکیل می‌شود. این دادگاه فقط به جرائم مندرج در کیفرخواست و وفق قانون آیین دادرسی مربوط رسیدگی می‌کند و انشای رای پس از شنیدن نظریات و مدافعات دادستان یا نماینده او، وفق قانون، بر عهده قاضی دادگاه است.

در بخش تبصره‌ها، همین متن تبصره ۱ را با عبارت «منسوخ ۱۳۸۱/۰۷/۲۸» و تبصره ۲ را با عبارت «منسوخ ۱۳۹۲/۱۲/۰۴» آورده است. تبصره ۱ درباره تکمیل تحقیقات توسط دادگاه یا درخواست رفع نقص و تکمیل پرونده از دادسرای مربوط با ذکر موارد نقص است. تبصره ۲ درباره نیابت قضایی است؛ یعنی اگر تحقیق یا اقدامی در حوزه دادگاه دیگری لازم باشد یا اطلاعاتی از حوزه قضایی آن دادگاه باید جمع‌آوری شود، دادگاه رسیدگی‌کننده می‌تواند با اعطای نیابت قضایی از دادگاه آن حوزه انجام آن تحقیقات و اقدامات یا جمع‌آوری اطلاعات را بخواهد.

مصادیق واقعی

علی در یک پرونده حقوقی، به عنوان رئیس دادگاه عمومی حقوقی، اقدامات و تحقیقات را وفق قانون آیین‌دادرسی مربوط انجام می‌دهد و خودش تصمیم قضایی می‌گیرد و رای را انشا می‌کند.
مریم در یک پرونده خانواده، در دادگاه خانواده‌ای که حتی‌المقدور با حضور مشاور قضایی زن دارای پایه قضایی رسیدگی می‌کند، نظر مشورتی مشاور را قبل از صدور حکم توسط رئیس دادگاه دریافت می‌کند.

سؤالات پرتکرار

در دادگاه عمومی حقوقی چه کسی رای را انشا می‌کند؟

بر اساس همین متن، اتخاذ تصمیم قضایی و انشای رای با قاضی دادگاه است.

آیا در دادگاه خانواده حضور مشاور قضایی زن الزامی است؟

متن می‌گوید دادگاه‌های خانواده حتی‌المقدور با حضور مشاور قضایی زن که دارای پایه قضایی است اقدام به رسیدگی می‌کنند و نظر مشورتی آنان قبل از صدور حکم توسط رئیس دادگاه اخذ خواهد شد.

دادگاه عمومی جزایی و انقلاب به چه جرائمی رسیدگی می‌کند؟

بر اساس همین متن، این دادگاه فقط به جرائم مندرج در کیفرخواست و وفق قانون آیین دادرسی مربوط رسیدگی می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب ←
ماده ۱۴ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب — لویادسک