ماده ۱ قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دفاتر اسناد رسمی موظفند با رعایت بندهای زیر پس از دریافت دلایل مالکیت و پاسخ استعلام از اداره ثبت محل به منظور تطبیق سند با دفتر املاک و اعلام وضعیت ثبتی (حسب مورد) و عدم بازداشت نسبت به تنظیم سند رسمی انتقال عین اراضی و املاک اقدام نمایند: الف - گواهی پایان ساختمان یا عدم خلاف موضوع تبصره (۸) ماده (۱۰۰) اصلاحی قانون شهرداری درمورد املاک مشمول قانون مذکور. ب- اعلام نظر وزارت جهاد کشاورزی (حسب مورد سازمان امور اراضی و سازمان جنگلها و مراتع و آبخیزداری کشور)‌مبنی بر عدم شمول مقررات قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن و ماده (۵۶) قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع، در مورد املاک واقع در خارج از محدوده قانونی شهرها. ج - دفاتر اسناد رسمی مکلفند هنگام نقل و انتقال عین املاک، مفاصاحساب مالیاتی و بدهی موضوع ماده (۳۷) قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ را از انتقال‌دهنده مطالبه و شماره آن را در سند تنظیمی قید نمایند مگر اینکه انتقال‌گیرنده ضمن سند تنظیمی متعهد به پرداخت بدهی احتمالی گردد که در این‌صورت متعاملین نسبت به پرداخت آن مسئولیت تضامنی خواهند داشت. [ به موجب بند ۴ ماده ۲۸۲ قانون مالیاتهای مستقیم استثنای مذکور در این بند لغو شده است]

تبصره

در موارد مذکور در ماده فوق مراجع ذی‌ربط مکلفند در تاریخ مراجعه،‌به مراجعه‌کنندگان گواهی وصول تقاضا، تسلیم و ظرف مدت بیست روز از تاریخ صدور گواهی یادشده پاسخ آن را صادر نمایند. اعلام نظر مراجع مذکور باید روشن و با ذکر علت و مستند به دلایل قانونی باشد در غیر این‌صورت ثبت سند با تصریح موضوع در سند تنظیمی بلامانع خواهدبود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید وقتی کسی می‌خواهد مالکیت یک زمین یا ملک را به‌صورت رسمی به دیگری منتقل کند، دفتر اسناد رسمی باید قبل از تنظیم سند، دلایل مالکیت را بگیرد و از اداره ثبت محل بپرسد که سند با دفتر املاک مطابقت دارد یا نه، وضعیت ثبتی آن چیست و آیا ملک بازداشت شده است یا نه. سپس با رعایت سه بند زیر سند رسمی انتقال را تنظیم کند.

بند «الف» گرفتن گواهی پایان ساختمان یا عدم خلاف را لازم می‌داند (ارجاع به تبصره ۸ ماده ۱۰۰ قانون شهرداری). بند «ب» برای املاک بیرون از محدوده قانونی شهرها، نظر وزارت جهاد کشاورزی را لازم می‌داند که مشخص کند ملک مشمول مقررات مربوط به اراضی موات و جنگل‌ها و مراتع نیست. بند «ج» می‌گوید دفتر اسناد رسمی هنگام انتقال، مفاصاحساب مالیاتی و بدهی تأمین اجتماعی (موضوع ماده ۳۷ قانون تأمین اجتماعی ۱۳۵۴) را از فروشنده بخواهد و شماره‌اش را در سند بنویسد؛ مگر اینکه خریدار در همان سند تعهد کند بدهی احتمالی را بپردازد که در این صورت هر دو طرف مسئولیت تضامنی دارند. در همین متن در قلاب آمده که این استثنا به‌موجب بند ۴ ماده ۲۸۲ قانون مالیات‌های مستقیم لغو شده است.

تبصره ماده هم دربارهٔ مراجع پاسخ‌دهنده است: آن‌ها باید همان روز مراجعه گواهی وصول تقاضا را بدهند و ظرف بیست روز از تاریخ صدور آن گواهی، پاسخ را صادر کنند. نظرشان باید روشن، همراه با ذکر علت و مستند به دلایل قانونی باشد؛ در غیر این صورت ثبت سند با ذکر همین موضوع در سند، بی‌مانع است.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد خانه‌اش را در داخل محدوده شهر به مریم بفروشد و سند رسمی منتقل کند. دفتر اسناد رسمی ابتدا از اداره ثبت محل می‌پرسد که ملک بازداشت نیست و وضعیت ثبتی‌اش چگونه است و از علی گواهی پایان ساختمان یا عدم خلاف می‌خواهد.
حسن می‌خواهد زمینی بیرون از محدوده قانونی شهر را منتقل کند. دفتر اسناد رسمی نظر وزارت جهاد کشاورزی را می‌خواهد که ملک مشمول مقررات مربوط به اراضی موات و جنگل‌ها و مراتع نیست. اگر مرجع مربوطه ظرف بیست روز پاسخ روشن و مستند ندهد، ثبت سند با ذکر این موضوع در خود سند ممکن است.

سؤالات پرتکرار

دفتر اسناد رسمی قبل از تنظیم سند انتقال چه کارهایی باید انجام دهد؟

باید دلایل مالکیت را دریافت کند و از اداره ثبت محل دربارهٔ تطبیق سند با دفتر املاک، وضعیت ثبتی (حسب مورد) و عدم بازداشت استعلام کند، و بندهای الف، ب و ج این ماده را رعایت کند.

اگر فروشنده مفاصاحساب مالیاتی و بدهی تأمین اجتماعی نداشته باشد، انتقال انجام می‌شود؟

بر اساس بند «ج»، دفتر اسناد رسمی باید این مفاصاحساب و شماره بدهی موضوع ماده ۳۷ قانون تأمین اجتماعی را از انتقال‌دهنده مطالبه و در سند قید کند؛ مگر اینکه خریدار در سند تعهد به پرداخت بدهی احتمالی کند که در آن صورت هر دو طرف مسئولیت تضامنی دارند. در متن این ماده در قلاب آمده که این استثنا به‌موجب بند ۴ ماده ۲۸۲ قانون مالیات‌های مستقیم لغو شده است.

اگر مرجع مربوطه به‌موقع پاسخ ندهد چه می‌شود؟

طبق تبصره، مرجع باید در تاریخ مراجعه گواهی وصول تقاضا را بدهد و ظرف بیست روز از تاریخ صدور آن گواهی پاسخ را صادر کند. اگر پاسخ روشن و همراه با ذکر علت و مستند به دلایل قانونی نباشد، ثبت سند با تصریح موضوع در سند تنظیمی بی‌مانع است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تسهیل تنظیم اسناد در دفاتر اسناد رسمی ←