ماده ۱۴ فصل اول قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دفاتر مذکور در ماده ۶ و سایر دفاتری که تجار برای امور تجارتی خود به کار می‌برند در صورتی که مطابق مقررات این قانون مرتب شده‌باشد بین تجار - در امور تجارتی - سندیت خواهد داشت و غیر این صورت فقط بر علیه صاحب آن معتبر خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ ارزش اثباتی دفاتر تجارتی تجار است. می‌گوید دفاتری که در ماده ۶ این قانون نام برده شده و همچنین هر دفتر دیگری که تاجر برای کارهای تجارتی خود به کار می‌برد، اگر طبق مقررات همین قانون مرتب و تنظیم شده باشد، در دعاوی میان تجار و در امور تجارتی می‌تواند به عنوان سند مورد استناد قرار گیرد.

اما اگر این دفاتر مطابق مقررات قانون تجارت مرتب نشده باشند، دیگر به سود صاحب‌شان سندیت ندارند و فقط می‌توان از آن‌ها علیه خودِ صاحب دفتر استفاده کرد؛ یعنی به ضرر او معتبرند، نه به نفع او.

این ماده به «ماده ۶» ارجاع داده است، اما توضیح نمی‌دهد آن ماده چه دفاتری را نام برده؛ برای فهم آن باید به خودِ ماده ۶ مراجعه کرد. همچنین این متن مشخص نمی‌کند «مطابق مقررات مرتب شدن» دقیقاً چه شرایطی دارد و آن هم در متن همین قانون تعیین می‌شود.

مصادیق واقعی

علی و مریم هر دو تاجر هستند و بین‌شان اختلاف تجارتی پیش آمده. علی دفاتر تجارتی خود را طبق مقررات این قانون مرتب کرده است؛ او می‌تواند به این دفاتر به نفع خودش استناد کند.
فرض کنید علی دفاترش را طبق مقررات مرتب نکرده باشد؛ در آن صورت این دفاتر نمی‌تواند به نفع او سند باشد، ولی اگر محتوای آن‌ها به زیان او باشد، علیه خودش قابل استناد است.

سؤالات پرتکرار

اگر دفاتر تجارتی‌ام را درست و طبق مقررات نگه ندارم، آیا می‌توانم با آن‌ها حقم را در دادگاه ثابت کنم؟

نه؛ طبق این ماده، دفاتری که مطابق مقررات این قانون مرتب نشده باشد، بین تجار در امور تجارتی سندیت ندارد و فقط می‌تواند علیه خودِ صاحب دفتر معتبر باشد.

دفاتری که این ماده به آن‌ها اشاره می‌کند کدام‌ها هستند؟

این ماده به دفاتر نام‌برده‌شده در ماده ۶ و همچنین هر دفتر دیگری که تاجر برای امور تجارتی خود به کار می‌برد، اشاره دارد؛ خودِ فهرست دفاتر ماده ۶ در همین متن ذکر نشده است.

این سندیت فقط بین چه کسانی مطرح است؟

طبق متن این ماده، سندیت دفاتر مرتب‌شده مربوط به «بین تجار» و «در امور تجارتی» است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←