ماده ۱۱۹ بخش ۶ قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هیات مدیره در اولین جلسه خود از بین اعضای هیات یک رئیس و یک نایب رئیس که باید شخص حقیقی باشند برای هیات مدیره تعیین می‌نماید. مدت ریاست رئیس و نیابت نایب رئیس هیات مدیره بیش از مدت عضویت آن‌ها در هیات مدیره نخواهد بود. هیات مدیره در هر موقع می‌تواند رئیس و نایب رئیس هیات مدیره را از سمت‌های مذکور عزل کند. هر ترتیبی خلاف این ماده مقرر شود کان‌لم‌یکن خواهد بود. ‌تبصره ۱ - از نظر اجرای مفاد این ماده شخص حقیقی که به عنوان نماینده شخص حقوقی عضو هیات مدیره معرفی شده باشند در حکم عضو هیات مدیره تلقی خواهد شد. ‌تبصره ۲ - هرگاه رئیس هیات مدیره موقتاً نتواند وظایف خود را انجام دهد وظایف او را نایب رئیس هیات مدیره انجام خواهد داد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید هیات مدیره یک شرکت باید در همان اولین جلسه‌اش، از میان اعضای خودش یک «رئیس» و یک «نایب رئیس» انتخاب کند. شرط مهم این است که رئیس و نایب رئیس حتماً شخص حقیقی باشند؛ یعنی آدم واقعی، نه شرکت یا نهاد دیگر. همچنین مدت ریاست و نیابت نمی‌تواند بیشتر از مدت خود عضویت آن‌ها در هیات مدیره باشد؛ مثلاً اگر کسی دو سال عضو هیات مدیره است، نمی‌تواند سه سال رئیس بماند.

هیات مدیره هر زمان بخواهد می‌تواند رئیس یا نایب رئیس را از سمتشان بردارد. اگر قرار یا ترتیبی بر خلاف این ماده گذاشته شود، بی‌اثر است.

تبصره ۱ می‌گوید اگر یکی از اعضای هیات مدیره یک شخص حقوقی (مثل یک شرکت دیگر) باشد و یک شخص حقیقی را به عنوان نمایندهٔ خود در هیات معرفی کرده باشد، آن شخص حقیقی از نظر اجرای این ماده در حکم عضو هیات مدیره حساب می‌شود. تبصره ۲ هم می‌گوید اگر رئیس موقتاً نتواند کارهایش را انجام دهد، نایب رئیس وظایف او را انجام می‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید شرکتی هیات مدیره‌ای با اعضای علی، مریم و یک شرکت دیگر دارد که مریم را نمایندهٔ خود در هیات معرفی کرده است. در اولین جلسه، اعضا علی را رئیس و مریم را نایب رئیس انتخاب می‌کنند. مریم چون شخص حقیقی است و به عنوان نمایندهٔ آن شرکت آمده، در حکم عضو هیات مدیره است و می‌تواند نایب رئیس شود.
اگر علی به مدت سه سال عضو هیات مدیره باشد، نمی‌توان برای او ریاستی طولانی‌تر از سه سال تعیین کرد؛ و اگر هیات مدیره تصمیم بگیرد، می‌تواند در میانهٔ این مدت او را از ریاست بردارد.

سؤالات پرتکرار

رئیس و نایب رئیس هیات مدیره را چه کسی انتخاب می‌کند و در چه زمانی؟

خود هیات مدیره، در اولین جلسه‌اش، از بین اعضای هیات انتخاب می‌کند.

آیا رئیس یا نایب رئیس می‌تواند یک شرکت باشد؟

نه؛ بر اساس این ماده باید شخص حقیقی باشد. ولی اگر عضو هیات مدیره شخص حقوقی باشد و نماینده‌ای معرفی کرده باشد، آن نمایندهٔ حقیقی در حکم عضو هیات مدیره است.

اگر رئیس هیات مدیره موقتاً نتواند کارهایش را انجام دهد، چه می‌شود؟

طبق تبصره ۲، وظایف او را نایب رئیس انجام می‌دهد.

آیا هیات مدیره می‌تواند رئیس یا نایب رئیس را پیش از پایان مدت برکنار کند؟

بله، بر اساس این ماده هیات مدیره در هر موقع می‌تواند رئیس و نایب رئیس را از این سمت‌ها عزل کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←