ماده ۱۱۱ بخش ۶ قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اشخاص ذیل نمی‌توانند به مدیریت شرکت انتخاب شوند: ۱ - محجورین و کسانی که حکم ورشکستگی آنها صادر شده است. ۲ - کسانی که به علت ارتکاب جنایت با یکی از جنحه‌های ذیل به موجب حکم قطعی از حقوق اجتماعی کلاً یا بعضاً محروم شده باشند در مدت محرومیت: ‌سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، جنحه‌هایی که به موجب قانون در حکم خیانت در امانت یا کلاهبرداری شناخته شده است، اختلاس، تدلیس، تصرف غیر قانونی در اموال عمومی.

تبصرهاصلاحی ۱۳۴۸/۰۲/۰۹

دادگاه شهرستان به تقاضای هر ذینفع حکم عزل هر مدیری را که برخلاف مفاد این ماده انتخاب شود یا پس از انتخاب مشمول مفاد این ماده گردد صادر خواهد کرد و حکم دادگاه مزبور قطعی خواهد بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید چه کسانی نمی‌توانند به عضویت هیات مدیره یک شرکت انتخاب شوند. دو گروه در این متن نام برده شده‌اند: نخست کسانی که «محجور» هستند (یعنی از نظر قانونی اهلیت تصرف در اموال خود را ندارند) و کسانی که حکم ورشکستگی‌شان صادر شده است. دوم کسانی که با حکم قطعی دادگاه، به دلیل ارتکاب برخی جرائم مشخص، کلاً یا بخشی از حقوق اجتماعی خود را از دست داده‌اند؛ اما فقط در همان مدتی که این محرومیت ادامه دارد.

جرائمی که در بند ۲ نام برده شده عبارت‌اند از: سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، جرائمی که قانون آن‌ها را در حکم خیانت در امانت یا کلاهبرداری می‌شناسد، اختلاس، تدلیس و تصرف غیرقانونی در اموال عمومی.

در تبصره آمده که دادگاه شهرستان، به درخواست هر کسی که نفعی در ماجرا دارد («ذی‌نفع»)، حکم برکناری مدیر را صادر می‌کند؛ چه این شخص از ابتدا برخلاف این ماده انتخاب شده باشد و چه بعد از انتخاب، مشمول این ماده شود. این حکم دادگاه قطعی است.

مصادیق واقعی

علی با حکم قطعی دادگاه ورشکسته اعلام شده است. اگر در شرکتی به عنوان مدیر انتخاب شود، هر ذی‌نفعی می‌تواند از دادگاه شهرستان بخواهد که حکم برکناری او را صادر کند.
مریم به دلیل کلاهبرداری با حکم قطعی مدتی از حقوق اجتماعی خود محروم شده است. تا وقتی این محرومیت ادامه دارد، نمی‌تواند مدیر شرکت شود؛ و اگر پیش از این مدیر شده بود، در همین مدت امکان برکناری او از طریق دادگاه وجود دارد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی بعد از اینکه مدیر شرکت شد، ورشکسته اعلام شود، تکلیف مدیریتش چیست؟

طبق تبصره همین ماده، دادگاه شهرستان به تقاضای هر ذی‌نفع حکم برکناری او را صادر می‌کند و این حکم قطعی است.

چه کسی می‌تواند درخواست برکناری چنین مدیری را بدهد؟

بر اساس متن تبصره، «هر ذی‌نفع» می‌تواند این تقاضا را به دادگاه شهرستان بدهد؛ متن ماده مصداق‌های ذی‌نفع را مشخص نکرده است.

آیا هر محکومیت کیفری باعث ممنوعیت مدیریت می‌شود؟

نه؛ متن ماده فقط از جرائمی نام برده که در بند ۲ آمده است (سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری و جرائم در حکم آن‌ها، اختلاس، تدلیس و تصرف غیرقانونی در اموال عمومی) و آن هم به شرط اینکه با حکم قطعی، محرومیت از حقوق اجتماعی کلاً یا بعضاً صادر شده باشد و در مدت آن محرومیت باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۱۱۱ بخش ۶ قانون تجارت — لویادسک