ماده ۱۰۱ مبحث دوم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر حکم بطلان شرکت به استناد ماده قبل صادر شود شرکایی که بطلان مستند به عمل آن‌ها است و هیات نظار و مدیرهایی که در حین حدوث سبب بطلان یا بلافاصله پس از آن سر کار بوده و انجام وظیفه نکرده‌اند در مقابل شرکاء دیگر و اشخاص ثالث نسبت به خسارات ناشیه از این بطلان متضامناً مسئول خواهند بود. ‌مدت مرور زمان ده سال از تاریخ حدوث موجب بطلان است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر دادگاه حکم بطلان (یعنی بی‌اعتبار شدن) یک شرکت را بر پایهٔ «ماده قبل» صادر کند، برخی افراد در برابر شریک‌های دیگر و در برابر اشخاص بیرونی (ثالث) مسئول جبران خسارت‌های ناشی از این بطلان هستند. این افراد دو دسته‌اند: اول شریک‌هایی که بطلان به کار و اقدام آن‌ها تکیه دارد، و دوم اعضای هیئت نظار و مدیرهایی که هنگام به وجود آمدن علت بطلان یا بی‌درنگ پس از آن سر کار بوده‌اند و وظیفهٔ خود را انجام نداده‌اند.

مسئولیت این افراد «متضامناً» است؛ یعنی هر یک از آن‌ها می‌تواند در برابر زیان‌دیده مسئول شناخته شود و طلبکار لازم نیست خسارت را بین همه تقسیم کند. متن می‌گوید همهٔ این‌ها در برابر شریک‌های دیگر و اشخاص ثالث، بابت خسارت‌های ناشی از بطلان مسئول‌اند.

نکتهٔ دیگر این است که برای این موضوع یک مهلت ده‌ساله تعیین شده؛ این مهلت از تاریخ به وجود آمدن علت بطلان شمرده می‌شود. این ماده به «ماده قبل» ارجاع داده، اما خودش نمی‌گوید آن ماده چه می‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی یکی از شریک‌های یک شرکت با مسئولیت محدود است و کاری که او کرده باعث صدور حکم بطلان شرکت شده است. اگر مریم، شریک دیگر، از این بطلان ضرر مالی ببیند، بر اساس این ماده علی در برابر او بابت آن خسارت مسئول است.
فرض کنید در زمان به وجود آمدن علت بطلان، مریم عضو هیئت نظار یا مدیر شرکت بوده و وظیفهٔ خود را انجام نداده است. اگر شخص ثالثی از این بطلان ضرر ببیند، مریم نیز در برابر او بابت آن خسارت مسئول است.

سؤالات پرتکرار

اگر شرکت باطل شود، چه کسانی باید خسارت بدهند؟

شریک‌هایی که بطلان بر پایهٔ عمل آن‌ها است، و همچنین هیئت نظار و مدیرهایی که هنگام به وجود آمدن علت بطلان یا بلافاصله بعد از آن سر کار بوده‌اند و وظیفه‌شان را انجام نداده‌اند؛ این‌ها در برابر شریک‌های دیگر و اشخاص ثالث مسئول خسارت‌های ناشی از بطلان هستند.

چه مدت زمانی برای این موضوع در نظر گرفته شده است؟

بر اساس همین ماده، مدت مرور زمان ده سال از تاریخ به وجود آمدن علت بطلان است.

منظور از «متضامناً مسئول خواهند بود» چیست؟

یعنی این افراد به‌صورت مشترک و در کنار هم مسئول‌اند؛ متن ماده همین را بیان می‌کند و توضیح بیشتری دربارهٔ جزئیات آن نمی‌دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۱۰۱ مبحث دوم قانون تجارت — لویادسک