ماده ۲۵۳ مبحث هفتم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر دارنده برات به برات‌دهنده یا کسی که برات را به او منتقل کرده است پولی غیر از آن نوع که در برات معین شده است بدهد و آن برات در نتیجه نکول یا امتناع از قبول یا عدم تادیه اعتراض شود دارنده برات می‌تواند از دهنده برات یا انتقال‌دهنده نوع پولی را که داده یا نوع پولی که در برات معین شده مطالبه کند ولی از سایر مسئولین وجه برات جز نوع پولی که در برات معین شده قابل مطالبه نیست.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «برات» است؛ برات سندی است که به موجب آن یک نفر (برات‌دهنده) به شخص دیگری (برات‌گیرنده) دستور می‌دهد مبلغی را در سررسید به دارندهٔ برات بپردازد. طبق این ماده، اگر دارندهٔ برات برای گرفتن برات یا انتقال آن، به برات‌دهنده یا به کسی که برات را به او منتقل کرده (انتقال‌دهنده) پولی به غیر از نوع پولی که در خود برات نوشته شده بدهد، و سپس برات به دلیل نکول (عدم پذیرش)، امتناع از قبول یا پرداخت نشدن، اعتراض شود، دارنده حق دارد از برات‌دهنده یا انتقال‌دهنده همان نوع پولی را که خودش داده، یا نوع پولی که در برات معین شده، مطالبه کند.

اما نسبت به «سایر مسئولین وجه برات» (یعنی اشخاص دیگری که در برات مسئول پرداخت شناخته می‌شوند، غیر از برات‌دهنده و انتقال‌دهنده)، دارنده فقط می‌تواند همان نوع پولی را بخواهد که در برات مشخص شده است؛ نه نوع پولی که خودش پرداخت کرده. این ماده به تبصره‌ای اشاره نکرده و متن آن در همین حد است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی براتی صادر کرده که مبلغ آن به یورو نوشته شده است. مریم که دارندهٔ برات است، برات را از علی می‌خرد و بابت آن به علی ریال می‌دهد. بعداً برات به دلیل پرداخت نشدن اعتراض می‌شود. مریم می‌تواند از علی همان ریالی که پرداخت کرده یا همان یورویی که در برات نوشته شده مطالبه کند؛ ولی از مسئولین دیگر برات فقط یورو (نوع پول مندرج در برات) قابل مطالبه است.
مثال دیگر: حسن براتی را به یک شخص دیگر منتقل می‌کند و آن شخص بابت این انتقال به حسن دلار می‌دهد، در حالی که پول مندرج در برات ریال است. اگر برات به دلیل امتناع از قبول اعتراض شود، دارنده می‌تواند از حسن دلاری که داده یا ریال مندرج در برات را بخواهد، اما از سایر مسئولین فقط ریال.

سؤالات پرتکرار

اگر پولی که من بابت برات داده‌ام با پول نوشته‌شده در برات فرق داشته باشد، از چه کسی و چه پولی می‌توانم مطالبه کنم؟

از برات‌دهنده یا کسی که برات را به شما منتقل کرده، می‌توانید همان نوع پولی که داده‌اید یا نوع پولی که در برات معین شده مطالبه کنید؛ اما از سایر مسئولین وجه برات فقط نوع پولی که در برات معین شده قابل مطالبه است.

این حق مطالبه در چه صورتی به وجود می‌آید؟

زمانی که برات در نتیجه نکول، امتناع از قبول یا عدم تادیه اعتراض شود.

آیا از سایر مسئولین برات هم می‌توانم همان پولی را که خودم داده‌ام مطالبه کنم؟

نه؛ از سایر مسئولین وجه برات فقط نوع پولی که در برات معین شده قابل مطالبه است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۲۵۳ مبحث هفتم قانون تجارت — لویادسک