ماده ۲۴۹ مبحث ششم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

برات‌دهنده، کسی که برات را قبول کرده و ظهرنویس‌ها در مقابل دارنده برات مسئولیت تضامنی دارند. دارنده برات در صورت عدم تادیه و اعتراض می‌تواند به هر کدام از آنها که بخواهد منفرداً یا به چند نفر یا به تمام آنها مجتمعاً رجوع نماید. ‌همین حق را هر یک از ظهرنویس‌ها نسبت به برات‌دهنده و ظهرنویس‌های ماقبل خود دارد. ‌اقامه دعوی بر علیه یک یا چند نفر از مسئولین موجب اسقاط حق رجوع به سایر مسئولیت برات نیست. اقامه‌کننده دعوی ملزم نیست ترتیب ظهرنویسی را از حیث تاریخ رعایت کند. ‌ضامنی که ضمانت برات‌دهنده یا محال‌علیه یا ظهرنویسی را کرده فقط با کسی مسئولیت تضامنی دارد که از او ضمانت نموده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر برات (یک نوع سند تجاری که به‌جای پول در معامله به کار می‌رود) پرداخت نشود، چند نفر در برابر دارندهٔ آن مسئول‌اند: کسی که برات را صادر کرده (برات‌دهنده)، کسی که پرداخت آن را قبول کرده، و کسانی که پشت آن را امضا کرده‌اند (ظهرنویس‌ها). مسئولیت این افراد «تضامنی» است؛ یعنی دارنده می‌تواند برای گرفتن طلبش به هر کدام از آن‌ها که بخواهد، تنها یا چند نفر با هم یا همهٔ آن‌ها یک‌جا مراجعه کند.

این حق برای ظهرنویس‌ها هم هست: هر ظهرنویس می‌تواند به برات‌دهنده و ظهرنویس‌های قبل از خودش رجوع کند. همچنین اگر دارنده فقط به یکی یا چند نفر از مسئولان شکایت کند، حق او برای مراجعه به بقیه از بین نمی‌رود و لازم نیست ترتیب پشت‌نویسی‌ها را از نظر تاریخ رعایت کند.

در پایان ماده آمده که اگر کسی ضمانت برات‌دهنده، محال‌علیه یا یک ظهرنویس را کرده باشد، فقط با همان شخصی که از او ضمانت کرده مسئولیت تضامنی دارد.

مصادیق واقعی

علی براتی صادر می‌کند و مریم آن را قبول می‌کند و حسن هم پشت آن را امضا می‌کند. وقتی برات در سررسید پرداخت نشود، دارندهٔ برات می‌تواند فقط به حسن، فقط به مریم، یا به هر سه نفر مراجعه کند.
حسن که پشت برات را امضا کرده و مجبور شده پول را به دارنده بپردازد، می‌تواند برای بازگرداندن آن مبلغ به علی (برات‌دهنده) و ظهرنویس‌های پیش از خودش مراجعه کند.

سؤالات پرتکرار

اگر برات پرداخت نشود، برای گرفتن پول باید به همهٔ مسئولان یک‌جا شکایت کنم؟

نه؛ دارندهٔ برات می‌تواند به هر کدام از آن‌ها که بخواهد، تنها یا چند نفر با هم یا همهٔ آن‌ها یک‌جا مراجعه کند.

اگر فقط از یکی از مسئولان شکایت کنم، حقم نسبت به بقیه از بین می‌رود؟

نه؛ بر اساس همین متن، شکایت علیه یک یا چند نفر از مسئولان باعث از بین رفتن حق مراجعه به سایر مسئولان برات نمی‌شود.

آیا باید ترتیب پشت‌نویسی‌ها از نظر تاریخ رعایت شود؟

نه؛ کسی که دعوی را اقامه می‌کند ملزم نیست ترتیب ظهرنویسی را از حیث تاریخ رعایت کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←