ماده ۱۹۸ فصل دوم قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اگر به علت عدم رعایت دستور دو ماده فوق بطلان عملیات شرکت اعلام شده هیچ یک از شرکاء نمی‌توانند این بطلان را در مقابل اشخاص ثالثی که با آنها معامله کرده‌اند عذر قرار دهند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ یک حالت خاص است: اگر به دلیل رعایت نشدن دستورهای «دو مادهٔ فوق» (یعنی دو ماده‌ای که پیش از این ماده آمده‌اند و متنشان در اختیار ما نیست)، بطلان عملیات شرکت اعلام شود، هیچ‌یک از شریک‌ها نمی‌توانند این بطلان را در برابر اشخاص ثالثی که با آن‌ها معامله کرده‌اند، بهانه کنند.

به زبان ساده‌تر: شریک‌ها نمی‌توانند به شخص بیرونی که با شرکت یا با آن‌ها معامله کرده بگویند «چون شرکتمان باطل اعلام شده، معامله‌ای که با تو کردیم بی‌اعتبار است». یعنی اثر بطلان به ضرر آن شخص ثالثِ معامله‌کننده قابل استناد نیست.

نکته: متن این ماده به «دو مادهٔ فوق» ارجاع داده، ولی محتوای آن دو ماده در همین متن نیامده است؛ بنابراین معلوم نیست آن دو ماده دقیقاً چه دستورهایی دارند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی و مریم در یک شرکت سهامی شریک‌اند و شرکت با شخصی به نام رضا معامله‌ای انجام داده است. اگر بعداً بطلان عملیات شرکت اعلام شود، علی و مریم نمی‌توانند بطلان را در مقابل رضا که با آن‌ها معامله کرده، بهانه کنند.
فرض کنید شرکتی با یک تأمین‌کنندهٔ فرضی به نام سارا قرارداد بسته است. اگر بر اساس عدم رعایت دستور دو مادهٔ فوق، بطلان عملیات شرکت اعلام شود، شریک‌ها نمی‌توانند این بطلان را در برابر سارا که طرف معامله بوده، عذر قرار دهند.

سؤالات پرتکرار

اگر شرکت باطل اعلام شود، شریک‌ها می‌توانند به طرف معامله بگویند معامله بی‌اعتبار است؟

طبق همین متن، نه؛ هیچ‌یک از شریک‌ها نمی‌توانند این بطلان را در مقابل اشخاص ثالثی که با آن‌ها معامله کرده‌اند عذر قرار دهند.

این ماده می‌گوید بطلان به خاطر چه چیزی اعلام شده است؟

متن می‌گوید به علت عدم رعایت دستور «دو مادهٔ فوق»؛ یعنی دو ماده‌ای که پیش از این ماده آمده‌اند و محتوای آن‌ها در همین متن نیست.

این ماده خودش شرایط یا مجازاتی تعیین کرده است؟

خیر؛ فقط یک حکم دربارهٔ عدم امکان استناد شریک‌ها به بطلان در برابر اشخاص ثالثِ معامله‌کننده بیان کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۱۹۸ فصل دوم قانون تجارت — لویادسک