ماده ۲۷۳ بخش ۱۲ قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورت صدور حکم قطعی بر بطلان شرکت یا بطلان عملیات یا تصمیمات شرکت کسانی که مسئول بطلان هستند متضامناً مسئول خساراتی خواهند بود که از آن بطلان به صاحبان سهام و اشخاص ثالث متوجه شده است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که دادگاه حکم قطعی (یعنی حکمی که دیگر قابل شکایت نیست) صادر می‌کند که یک شرکت باطل است، یا عملیات و تصمیمات آن شرکت باطل است. در چنین حالتی، کسانی که مسئول این بطلان هستند، در برابر خساراتی که از این بطلان به صاحبان سهام و اشخاص ثالث (افراد بیرون از شرکت) وارد شده، «متضامناً» مسئول‌اند؛ یعنی طلبکار می‌تواند به هر یک از این افراد مراجعه کند و آن فرد باید تمام خسارت را بپردازد (و بعداً بین خودشان تسویه کنند).

پس این ماده دو شرط اصلی دارد: اول صدور حکم قطعی بر بطلان شرکت یا بطلان عملیات یا تصمیمات شرکت، و دوم اینکه خسارتی از این بطلان به صاحبان سهام یا اشخاص ثالث وارد شده باشد. مسئولیت فقط بر دوش کسانی است که مسئول بطلان شناخته شده‌اند، نه هر کسی که در شرکت نقش داشته است.

مصادیق واقعی

فرض کنید دادگاه با حکم قطعی اعلام کند که تصمیم یک شرکت سهامی باطل است و به خاطر همین تصمیم، مریم که سهام‌دار است دچار ضرر مالی شود. در این صورت کسانی که مسئول این بطلان هستند، به‌صورت متضامن مسئول جبران خسارت مریم خواهند بود.
فرض کنید علی، یک فروشنده بیرون از شرکت، بر اساس یک تصمیم شرکت با آن معامله کرده و بعداً معلوم می‌شود آن تصمیم باطل بوده و علی ضرر کرده است. اگر حکم قطعی بر بطلان صادر شود، کسانی که مسئول بطلان هستند، متضامناً مسئول خسارت علی به‌عنوان شخص ثالث هستند.

سؤالات پرتکرار

من به عنوان سهام‌دار شرکت ضرر کرده‌ام؛ آیا می‌توانم از همهٔ کسانی که در شرکت بودند خسارتم را بگیرم؟

این ماده فقط کسانی را مسئول می‌داند که «مسئول بطلان» هستند و در صورت صدور حکم قطعی بر بطلان شرکت یا بطلان عملیات یا تصمیمات آن، این افراد متضامناً مسئول خسارات وارد شده به صاحبان سهام هستند.

من بیرون از شرکت هستم و از کارهای شرکت ضرر دیده‌ام؛ آیا این ماده شامل من هم می‌شود؟

بله، این ماده به‌صراحت خسارات وارد شده به «اشخاص ثالث» را هم ذکر کرده است؛ به شرط اینکه حکم قطعی بر بطلان شرکت یا بطلان عملیات یا تصمیمات آن صادر شده باشد.

منظور از «متضامناً مسئول» چیست؟

یعنی این افراد با هم و در کنار هم مسئول جبران خسارت هستند؛ در متن ماده توضیح بیشتری دربارهٔ شیوه یا سهم هرکس داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←