ماده ۲۶۸ بخش ۱۱ قانون تجارت

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی

جزای نقدی ۱۳۹۹/۱۱/۰۸)- مدیر یا مدیران تصفیه هر شرکت سهامی که عالماً مرتکب جرائم زیر بشوند به حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی از‌ ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ تا ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال یا به هر دو مجازات محکوم خواهند شد: ۱ - در صورتی که ظرف یکماه پس از انتخاب تصمیم راجع به انحلال شرکت و نام و نشانی خود را به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام نکنند. ۲ - در صورتی که تا شش ماه پس از شروع به امر تصفیه مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شرکت را دعوت نکرده وضعیت اموال و مطالبات و‌ قروض شرکت و نحوه تصفیه امور شرکت و مدتی را که جهت پایان دادن به امر تصفیه لازم میداند به اطلاع مجمع عمومی نرسانند. ۳ - در صورتی که قبل از خاتمه امر تصفیه همه ‌ساله مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شرکت را با رعایت شرایط و تشریفاتی که در این قانون اساسنامه شرکت پیش‌بینی شده است دعوت نکرده صورت دارائی منقول و غیر منقول و ترازنامه و حساب سود و زیان عملیات خود را به ضمیمه ‌گزارشی حاکی از اعمالی که تا آن موقع انجام داده‌اند به مجمع مذکور تسلیم نکنند. ۴ - در صورتی که در خاتمه دوره تصدی خود بدون آنکه تمدید مدت ماموریت خود را خواستار شوند به عملیات خود ادامه دهند. ۵ - در صورتی که ظرف یکماه پس از ختم تصفیه مراتب را به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام ننمایند. ۶ - در صورتی که پس از اعلام ختم تصفیه وجوهی را که باقیمانده است در حساب مخصوصی در یکی از بانک‌های ایرانی تودیع ننمایند و صورت اسامی بستانکاران و صاحبان سهامی را که حقوق خود را استیفاء نکرده‌اند به آن بانک تسلیم نکرده مراتب را طی آگهی ختم تصفیه به اطلاع‌ اشخاص ذینفع نرسانند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مسئولیت کیفری «مدیر یا مدیران تصفیه» در شرکت‌های سهامی است. بر اساس این متن، اگر مدیر تصفیه با علم و آگاهی یکی از شش موردی که در ماده شمرده شده را انجام دهد، مجازات او حبس تأدیبی از دو ماه تا شش ماه، یا جزای نقدی از ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ تا ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال، یا هر دو این مجازات‌ها با هم است.

آن شش مورد به‌طور خلاصه اینها هستند: ۱) اعلام نکردن تصمیم دربارهٔ انحلال شرکت و نام و نشانی مدیر تصفیه به مرجع ثبت شرکت‌ها در فاصلهٔ یک‌ماه پس از انتخاب؛ ۲) دعوت نکردن مجمع عمومی عادی صاحبان سهام تا شش ماه پس از شروع تصفیه و اطلاع ندادن وضعیت اموال، مطالبات، قروض، نحوهٔ تصفیه و مدت لازم برای پایان آن به مجمع؛ ۳) دعوت نکردن همه‌سالهٔ مجمع عمومی عادی صاحبان سهام پیش از پایان تصفیه با رعایت شرایط و تشریفات پیش‌بینی‌شده در این قانون و اساسنامه، و تسلیم نکردن صورت دارایی منقول و غیرمنقول، ترازنامه، حساب سود و زیان و گزارشی از کارهای انجام‌شده به مجمع؛ ۴) ادامه دادن به عملیات پس از پایان دورهٔ تصدی بدون درخواست تمدید مدت مأموریت؛ ۵) اعلام نکردن خاتمهٔ تصفیه به مرجع ثبت شرکت‌ها در فاصلهٔ یک‌ماه پس از ختم تصفیه؛ ۶) تودیع نکردن وجوه باقی‌مانده در حساب مخصوص در یکی از بانک‌های ایرانی پس از اعلام ختم تصفیه، و تسلیم نکردن صورت اسامی بستانکاران و صاحبان سهامی که حقوق خود را نگرفته‌اند به آن بانک و اطلاع ندادن به ذی‌نفعان از طریق آگهی ختم تصفیه.

در متنی که در اختیار من است تبصره‌ای برای این ماده ذکر نشده است. بخشی از متن مانند عبارت کوتاه ابتدای ماده و همچنین ارجاع آن به «شرایط و تشریفاتی که در این قانون و اساسنامه شرکت پیش‌بینی شده است» برای من روشن نیست و نمی‌توانم دربارهٔ جزئیات آن چیزی بگویم.

مصادیق واقعی

فرض کنیم علی مدیر تصفیهٔ یک شرکت سهامی است. اگر تا شش ماه پس از شروع کار تصفیه، مجمع عمومی عادی صاحبان سهام را برای اطلاع دادن وضعیت اموال و بدهی‌ها و نحوهٔ تصفیه دعوت نکند، بر اساس این متن ممکن است به حبس از دو ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ تا ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال یا هر دو محکوم شود.
فرض کنیم مریم مدیر تصفیه است و کار تصفیه تمام شده. اگر تا یک ماه پس از ختم تصفیه، این موضوع را به مرجع ثبت شرکت‌ها اعلام نکند، مشمول همین مجازات‌های گفته‌شده در این ماده خواهد بود.

سؤالات پرتکرار

مجازات مدیر تصفیه‌ای که یکی از این کارها را انجام ندهد چیست؟

بر اساس همین متن، حبس تأدیبی از دو ماه تا شش ماه یا جزای نقدی از ۳۰/۰۰۰/۰۰۰ تا ۶۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال یا هر دو مجازات با هم.

چند مورد در این ماده به‌عنوان کارهای مشمول مجازات شمرده شده است؟

شش مورد، از اعلام نکردن تصمیم انحلال شرکت به مرجع ثبت شرکت‌ها تا تودیع نکردن وجوه باقی‌مانده در حساب مخصوص در یکی از بانک‌های ایرانی و اطلاع ندادن به ذی‌نفعان.

آیا برای تحقق این جرم لازم است مدیر تصفیه عمد داشته باشد؟

در همین متن قید شده است که مدیر یا مدیران تصفیه در صورتی محکوم می‌شوند که «عالماً» مرتکب این کارها شوند. معنی دقیق این قید در متن توضیح داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تجارت ←
ماده ۲۶۸ بخش ۱۱ قانون تجارت — لویادسک