‌ماده ۸۰ قانون تامین اجتماعی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بازماندگان واجد شرایط بیمه شده متوفی در یکی از حالات زیر مستمری بازماندگان دریافت خواهند داشت: ۱- در صورت فوت بیمه شده بازنشسته. ۲- در صورت فوت بیمه شده از کار افتاده کلی مستمری ‌بگیر. ۳ [اصلاحی ۱۳۷۶/۰۷/۲۷]- در صورت فوت بیمه شده‌ای که در ده سال آخر حیات خود، حداقل حق بیمه یک سال کار، مشروط براینکه ظرف آخرین سال حیات حق بیمه ۹۰‌روز کار را پرداخت کرده باشد.

تبصره ۱

[اصلاحی ۱۳۷۶/۰۷/۲۷]- بیمه شدگان مشمول قانون تأمین اجتماعی که قبل از تصویب این ماده واحده فوت شده و به هر علت در مورد آنان مستمری برقرار نشده‌است، حسب مورد مشمول شرایط مقرر در این بند یا تبصره (۲) هستند. ‌تبصره ۲ [اصلاحی ۱۳۷۶/۰۷/۲۷]- چنانچه بیمه شده فاقد شرایط مقرر در این بند باشد ولی حداقل (۲۰) سال حق بیمه مقرر را قبل از فوت پرداخت کرده باشد، بازماندگان وی‌از مستمری برخوردار خواهند شد. در تعیین متوسط مزد یا حقوق ماهانه مشمولان این تبصره برای محاسبه میزان مستمری، تبصره ماده (۷۷) قانون‌تامین اجتماعی ملاک عمل قرار می‌گیرد.

تبصره ۳

[اصلاحی ۱۳۸۶/۰۳/۲۲]- ۱ - در صورت فوت بیمه شده ای که بین ده تا بیست سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد به بازماندگان وی به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه بدون الزام به رعایت ماده (۱۱۱) قانون تأمین اجتماعی و به نسبت سهام مقرر در ماده (۸۳) همان قانون مستمری پرداخت می‌گردد. ۲- بیمه شده ای که از تاریخ تصویب این قانون به بعد فوت می‌شود چنانچه سابقه پرداخت حق بیمه او از یک سال تا ده سال باشد به بازماندگان وی در ازاء هر سال سابقه پرداخت حق بیمه غرامت مقطوعی معادل یک ماه حداقل دستمزد کارگر عادی در زمان فوت به طور یکجا و به نسبت سهام مقرر در ماده (۸۳) قانون تأمین اجتماعی پرداخت می‌شود. ۴- در مواردی که بیمه شده بر اثر حادثه ناشی از کار یا بیماریهای حرفه‌ ای فوت نماید.

تبصره

[اصلاحی ۱۳۸۷/۰۲/۱۸]- هرگاه مستمری‌بگیر بازنشسته یا از کار افتاده به مدت شش‌ ماه مستمری بازنشستگی یا ازکارافتادگی کلی خود را مطالبه ننماید، بازماندگان واجد شرایط وی حق دارند موقتاً مستمری و یا حقوق وظیفه قانونی خود را تقاضا و دریافت کنند. در صورتی که معلوم شود شخص مذکور در حال حیات است وضع مستمری او به حالت اول اعاده می‌گردد. بازنشستگان کلیه صندوقهای بازنشستگی کشور نیز مشمول این تبصره خواهند بود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید بازماندگان واجد شرایطِ بیمه‌شده‌ای که فوت کرده، در چه حالت‌هایی «مستمری بازماندگان» می‌گیرند: اگر بیمه‌شده بازنشسته بوده باشد؛ اگر بیمه‌شده از کارافتاده کلی و مستمری‌بگیر بوده باشد؛ اگر بیمه‌شده در ده سال آخر عمرش حداقل حق بیمه یک سال کار را پرداخت کرده باشد، به شرطی که در آخرین سال عمرش حق بیمه ۹۰ روز کار را پرداخت کرده باشد؛ و در حالتی که بیمه‌شده بر اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری‌های حرفه‌ای فوت کند.

تبصره‌ها چند حالت دیگر را اضافه می‌کنند. تبصره ۱ درباره بیمه‌شدگانی است که پیش از تصویب این ماده فوت کرده‌اند و به هر علت برای آنان مستمری برقرار نشده است. تبصره ۲ می‌گوید اگر بیمه‌شده شرایط بند یادشده را نداشته باشد ولی حداقل ۲۰ سال حق بیمه مقرر را قبل از فوت پرداخت کرده باشد، بازماندگانش مستمری می‌گیرند و برای تعیین متوسط مزد یا حقوق ماهانه، تبصره ماده ۷۷ ملاک است. تبصره ۳ دو حالت را جدا می‌کند: اگر بیمه‌شده بین ده تا بیست سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد، به بازماندگان به نسبت سنوات پرداخت حق بیمه و به نسبت سهام مقرر در ماده ۸۳ مستمری پرداخت می‌شود؛ و اگر سابقه پرداخت حق بیمه از یک سال تا ده سال باشد، به بازماندگان به ازای هر سال سابقه، غرامت مقطوعی معادل یک ماه حداقل دستمزد کارگر عادی در زمان فوت، یک‌جا و به نسبت سهام مقرر در ماده ۸۳ پرداخت می‌شود.

در تبصره پایانی آمده که اگر مستمری‌بگیر بازنشسته یا از کارافتاده، شش ماه مستمری خود را مطالبه نکند، بازماندگان واجد شرایط او حق دارند موقتاً مستمری یا حقوق وظیفه قانونی خود را تقاضا و دریافت کنند؛ اگر معلوم شود آن شخص زنده است، وضع مستمری او به حالت اول برمی‌گردد و بازنشستگان کلیه صندوق‌های بازنشستگی کشور هم مشمول این تبصره‌اند. توجه کنید متن به موادی مثل ۷۷، ۸۳ و ۱۱۱ ارجاع داده، اما محتوای آن مواد در همین متن نیست؛ همچنین شماره‌گذاری بخشی از متن (بند ۴ که میان تبصره‌ها آمده) در همین متن کمی به‌هم‌ریخته و مبهم است.

مصادیق واقعی

علی سال‌ها بیمه‌شده بوده و در زمان فوت بازنشسته محسوب می‌شود؛ طبق بند ۱ این ماده، بازماندگان واجد شرایط او مستمری بازماندگان دریافت می‌کنند.
مریم با پنج سال سابقه پرداخت حق بیمه فوت می‌کند. چون سابقه او بین یک تا ده سال است، طبق تبصره ۳ بازماندگانش به ازای هر سال سابقه، غرامت مقطوعی معادل یک ماه حداقل دستمزد کارگر عادی در زمان فوت را یک‌جا و به نسبت سهام مقرر در ماده ۸۳ می‌گیرند.

سؤالات پرتکرار

اگر فرد بیمه‌شده از کارافتاده کلی و مستمری‌بگیر باشد و بعد فوت کند، بازماندگانش مستمری می‌گیرند؟

بله؛ طبق بند ۲ همین ماده، در صورت فوت بیمه‌شده از کارافتاده کلی مستمری‌بگیر، بازماندگان واجد شرایط مستمری بازماندگان دریافت می‌کنند.

اگر بیمه‌شده شرایط مربوط به سابقه ده سال آخر حیات را نداشته باشد ولی سال‌های زیادی حق بیمه پرداخت کرده باشد چه می‌شود؟

طبق تبصره ۲، اگر حداقل ۲۰ سال حق بیمه مقرر را قبل از فوت پرداخت کرده باشد، بازماندگانش مستمری می‌گیرند؛ برای تعیین متوسط مزد یا حقوق ماهانه این افراد، تبصره ماده ۷۷ ملاک عمل است.

اگر مستمری‌بگیر بازنشسته یا از کارافتاده شش ماه مستمری خود را مطالبه نکند چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصره پایانی، بازماندگان واجد شرایط او حق دارند موقتاً مستمری یا حقوق وظیفه قانونی خود را تقاضا و دریافت کنند؛ اگر بعداً معلوم شود او زنده است، وضع مستمری‌اش به حالت اول برمی‌گردد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون تامین اجتماعی ←
‌ماده ۸۰ قانون تامین اجتماعی — لویادسک