‌ماده ۳۰۳ قانون امور حسبی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه یکی از ورثه متوفی غائب مفقودالاثری باشد که وکیل نداشته و درخواست تقسیم اموال متوفی بشود بدواً برای غائب امین معین‌ می‌شود و بعد تقسیم به عمل می‌آید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که یکی از وارثانِ فردِ فوت‌شده غایب و مفقودالاثر باشد؛ یعنی معلوم نباشد کجاست و کسی هم به‌عنوان وکیل از طرف او امور او را پیگیری نکند. در چنین حالتی، اگر درخواست تقسیم اموالِ به‌جامانده از متوفی مطرح شود، این ماده می‌گوید اول باید برای آن وارثِ غایب یک «امین» تعیین شود و پس از آن تقسیم انجام گیرد.

«امین» در اینجا کسی است که برای نگهداری و پیگیری سهمِ آن وارثِ غایب تعیین می‌شود. طبق همین متن، تا وقتی این امین تعیین نشود، تقسیم اموال انجام نمی‌شود؛ یعنی تعیین امین مقدمه و شرطِ پیش از تقسیم است.

این ماده فقط ترتیب کار را بیان می‌کند و دربارهٔ اینکه امین چگونه انتخاب می‌شود، اختیارات او چیست یا چه کسی درخواست تقسیم را مطرح می‌کند، توضیحی نمی‌دهد.

مصادیق واقعی

فرض کنید شخصی به نام علی فوت کرده و اموالی از او مانده است. یکی از وارثان او، به نام مریم، مدتی است غایب است و نشانی از او نیست و وکیلی هم ندارد. وقتی درخواست تقسیم اموال علی مطرح شود، ابتدا برای مریم امین تعیین می‌شود و بعد اموال میان وارثان تقسیم می‌گردد.
فرض کنید دو برادر به نام‌های حسن و حسین وارث پدرشان شده‌اند و حسن سال‌هاست غایب و مفقودالاثر است و وکیل ندارد. اگر درخواست تقسیم ماترک پدر مطرح شود، بر اساس این ماده نخست برای حسن امین معین می‌شود و سپس تقسیم صورت می‌گیرد.

سؤالات پرتکرار

اگر یکی از وارثان غایب و مفقودالاثر باشد و وکیل هم نداشته باشد، می‌توان بدون او اموال را تقسیم کرد؟

طبق این ماده، ابتدا باید برای آن وارث غایب امین تعیین شود و تقسیم پس از آن انجام می‌گیرد.

منظور از «امین» در این ماده چیست؟

این متن فقط گفته برای وارث غایب «امین معین می‌شود» و توضیح بیشتری دربارهٔ وظایف یا نحوهٔ انتخاب او نداده است.

اگر وارث غایب، وکیل داشته باشد، باز هم باید برایش امین تعیین شود؟

این ماده حالتی را گفته که وارث غایب «وکیل نداشته» باشد؛ بنابراین حکم این ماده ناظر به همین حالت است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون امور حسبی ←