اصل ۹۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

به منظور پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آن‌ها، شورایی به نام «شورای نگهبان» با ترکیب زیر تشکیل می‌شود: ۱- شش نفر از فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان و مسائل روز. انتخاب این عده با مقام رهبری است. ۲- شش نفر حقوقدان، در رشته‌های مختلف حقوقی، از میان حقوقدانان مسلمانی که به وسیله رئیس قوه قضاییه به مجلس شورای اسلامی معرفی می‌شوند و با رای مجلس انتخاب می‌گردند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل می‌گوید برای اینکه بررسی شود مصوبات (قانون‌هایی که) مجلس شورای اسلامی تصویب می‌کند با احکام اسلام و با قانون اساسی مخالف نباشند، نهادی به نام «شورای نگهبان» تشکیل می‌شود.

این شورا دوازده عضو دارد که به دو گروه شش‌نفره تقسیم می‌شوند: شش نفر فقیه (دین‌شناس) که باید عادل و آگاه به شرایط زمان و مسائل روز باشند و انتخاب آن‌ها با مقام رهبری است؛ و شش نفر حقوقدان در رشته‌های مختلف حقوقی که باید مسلمان باشند، رئیس قوه قضاییه آن‌ها را به مجلس معرفی می‌کند و مجلس با رای خود آن‌ها را انتخاب می‌کند.

خودِ این اصل دربارهٔ جزئیات کار شورا، مدت عضویت، یا نحوهٔ رسیدگی آن چیزی نمی‌گوید؛ فقط وظیفهٔ کلی و ترکیب اعضا را مشخص می‌کند.

مصادیق واقعی

فرض کنید مجلس قانونی تصویب می‌کند. طبق همین متن، شورای نگهبان موظف است بررسی کند که این مصوبه با احکام اسلام و قانون اساسی مخالف نباشد.
فرض کنید در یک دوره، جای یکی از شش حقوقدان شورای نگهبان خالی شود؛ طبق همین متن، معرفی فرد جدید از سوی رئیس قوه قضاییه به مجلس انجام می‌شود و انتخاب او با رای مجلس است.

سؤالات پرتکرار

شورای نگهبان چند عضو دارد و این اعضا چگونه انتخاب می‌شوند؟

طبق این اصل، شورا دوازده عضو دارد: شش فقیه که انتخابشان با مقام رهبری است، و شش حقوقدان مسلمان در رشته‌های مختلف حقوقی که رئیس قوه قضاییه آن‌ها را به مجلس معرفی می‌کند و مجلس با رای خود آن‌ها را انتخاب می‌کند.

وظیفهٔ شورای نگهبان طبق این اصل چیست؟

پاسداری از احکام اسلام و قانون اساسی از نظر اینکه مصوبات مجلس شورای اسلامی با آن‌ها مخالف نباشد.

آیا در این اصل شرایط سنی یا مدت عضویت اعضای شورای نگهبان گفته شده است؟

نه. این اصل فقط ترکیب اعضا و شیوهٔ انتخاب آن‌ها را بیان می‌کند و دربارهٔ سن، مدت عضویت یا جزئیات دیگر چیزی نگفته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←