اصل ۸۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

سمت نمایندگی قائم به شخص است و قابل واگذاری به دیگری نیست. مجلس نمی‌تواند اختیار قانونگذاری را به شخص یا هیأتی واگذار کند ولی در موارد ضروری می‌تواند اختیار وضع بعضی از قوانین را با رعایت اصل هفتاد و دوم به کمیسیون‌های داخلی خود تفویض کند، در این صورت این قوانین در مدتی که مجلس تعیین می‌نماید به صورت آزمایشی اجرا می‌شود و تصویب نهایی آن‌ها با مجلس خواهد بود. همچنین مجلس شورای اسلامی می‌تواند تصویب دائمی اساسنامه سازمان‌ها، شرکت‌ها، موسسات دولتی یا وابسته به دولت را با رعایت اصل هفتاد و دوم به کمیسیون‌های ذی‌ربط واگذار کند و یا اجازه تصویب آن‌ها را به دولت بدهد. در این صورت مصوبات دولت نباید با اصول و احکام مذهب رسمی کشور و یا قانون اساسی مغایرت داشته باشد، تشخیص این امر به ترتیب مذکور در اصل نود و ششم با شورای نگهبان است. علاوه بر این، مصوبات دولت نباید مخالفت قوانین و مقررات عمومی کشور باشد و به منظور بررسی و اعلام عدم مغایرت آن‌ها با قوانین مزبور باید ضمن ابلاغ برای اجرا به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامی برسد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل می‌گوید نمایندگی مجلس یک سمت شخصی است؛ یعنی هر نماینده خودش باید این وظیفه را انجام دهد و نمی‌تواند آن را به کس دیگری بسپارد. همچنین مجلس به‌طور کلی نمی‌تواند اختیار قانونگذاری را به شخص یا گروه دیگری واگذار کند.

با این حال، در موارد ضروری مجلس می‌تواند وضع بعضی قوانین را به کمیسیون‌های داخلی خود بسپارد، اما فقط با رعایت اصل هفتاد و دوم (که متن آن در اینجا ذکر نشده). در این حالت آن قوانین فقط برای مدتی که خود مجلس تعیین می‌کند به صورت آزمایشی اجرا می‌شوند و تصویب نهایی آنها با مجلس است.

مجلس همچنین می‌تواند تصویب دائمی اساسنامه سازمان‌ها، شرکت‌ها و موسسات دولتی یا وابسته به دولت را با رعایت اصل هفتاد و دوم به کمیسیون‌های مربوط بسپارد یا اجازه تصویب آنها را به دولت بدهد. مصوبات دولت در این حالت نباید با اصول و احکام مذهب رسمی کشور یا قانون اساسی مغایرت داشته باشد و تشخیص این مغایرت به ترتیبی است که در اصل نود و ششم گفته شده و با شورای نگهبان است. این مصوبات نباید مخالف قوانین و مقررات عمومی کشور باشند و باید هنگام ابلاغ برای اجرا، به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامی برسند.

مصادیق واقعی

مریم نماینده مجلس است و نمی‌تواند به برادرش علی بگوید که در جلسه به جای او در رأی‌گیری شرکت کند، چون سمت نمایندگی قائم به شخص است.
فرض کنید مجلس اجازه دهد اساسنامه یک شرکت دولتی در دولت تصویب شود؛ در این حالت آن مصوبه نباید با قانون اساسی یا قوانین عمومی کشور مخالف باشد و باید برای اجرا به اطلاع رئیس مجلس برسد.

سؤالات پرتکرار

آیا یک نماینده مجلس می‌تواند حق نمایندگی خود را به شخص دیگری واگذار کند؟

خیر؛ در این اصل آمده که سمت نمایندگی قائم به شخص است و قابل واگذاری به دیگری نیست.

اگر مجلس اختیار وضع بعضی قوانین را به کمیسیون داخلی خودش بدهد، آن قوانین چه سرنوشتی دارند؟

این قوانین در مدتی که مجلس تعیین می‌کند به صورت آزمایشی اجرا می‌شوند و تصویب نهایی آنها با مجلس خواهد بود.

اگر مجلس تصویب اساسنامه‌ها را به دولت واگذار کند، مصوبات دولت باید چه شرایطی داشته باشند؟

نباید با اصول و احکام مذهب رسمی کشور یا قانون اساسی مغایرت داشته باشند (تشخیص این امر به ترتیب مذکور در اصل نود و ششم با شورای نگهبان است)، نباید مخالف قوانین و مقررات عمومی کشور باشند و باید ضمن ابلاغ برای اجرا به اطلاع رئیس مجلس شورای اسلامی برسند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←