اصل ۷۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

برقراری حکومت نظامی ممنوع است. در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی موقتاً محدودیت‌های ضروری را برقرار نماید، ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همچنان باقی باشد دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل دو موضوع را کنار هم می‌گوید. اول اینکه برقراری حکومت نظامی در کشور ممنوع است. دوم اینکه در حالت جنگ یا شرایط اضطراری شبیه به آن، دولت اجازه دارد بعضی محدودیت‌های لازم را به‌صورت موقت وضع کند، اما این کار فقط با تصویب مجلس شورای اسلامی ممکن است.

متن اصل تصریح می‌کند که مدت این محدودیت‌ها در هر حال نمی‌تواند بیشتر از سی روز باشد. اگر بعد از این مدت هنوز ضرورت وجود داشت، دولت موظف است دوباره از مجلس مجوز بگیرد؛ یعنی نمی‌تواند خودش مدت را تمدید کند.

این اصل تبصره‌ای ندارد و متن آن دربارهٔ نوع یا جزئیات آن محدودیت‌ها چیزی نمی‌گوید.

مصادیق واقعی

فرض کنید کشور درگیر جنگ است و عبور و مرور در یک شهر باید شب‌ها محدود شود. بر اساس این اصل، دولت برای برقراری چنین محدودیتی باید از مجلس شورای اسلامی تصویب بگیرد و مدت آن هم حداکثر سی روز باشد. اگر بعد از سی روز هنوز این ضرورت وجود داشته باشد، دولت باید دوباره از مجلس اجازه بگیرد.
فرض کنید یک وضعیت اضطراری رخ داده و دولت می‌خواهد محدودیت موقتی برقرار کند. اگر مدت پیش‌بینی‌شده مثلاً چهل روز باشد، این با متن اصل ۷۹ سازگار نیست؛ زیرا مدت نمی‌تواند بیش از سی روز باشد.

سؤالات پرتکرار

آیا در ایران می‌توان حکومت نظامی برقرار کرد؟

طبق متن این اصل، برقراری حکومت نظامی ممنوع است.

در حالت جنگ، دولت خودش می‌تواند محدودیت ایجاد کند؟

خیر، طبق این متن دولت فقط با تصویب مجلس شورای اسلامی می‌تواند محدودیت‌های ضروری را موقتاً برقرار کند.

این محدودیت‌ها حداکثر چقدر می‌تواند طول بکشد؟

طبق این متن، در هر حال مدت آن نمی‌تواند بیش از سی روز باشد. اگر ضرورت باقی بماند، دولت باید مجدداً از مجلس مجوز بگیرد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←