اصل ۱۷۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

بازنگری در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، در موارد ضروری به ترتیب زیر انجام می‌گیرد. مقام رهبری پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام طی حکمی خطاب به رئیس جمهور موارد اصلاح یا تتمیم قانون اساسی را به شورای بازنگری قانون اساسی با ترکیب زیر پیشنهاد می‌نماید: ۱) اعضای شورای نگهبان. ۲) روسای قوای سه‌گانه. ۳) اعضای ثابت مجمع تشخیص مصلحت نظام. ۴) پنج نفر از اعضای مجلس خبرگان رهبری. ۵) ده نفر به انتخاب مقام رهبری. ۶) سه نفر از هیأت وزیران. ۷) سه نفر از قوه قضاییه. ۸) ده نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی. ۹) سه نفر از دانشگاهیان. شیوه کار و کیفیت انتخاب و شرایط آن را قانون معین می‌کند. مصوبات شورا پس از تایید و امضای مقام رهبری باید از طریق مراجعه به آراء عمومی به تصویب اکثریت مطلق شرکت‌کنندگان در همه‌پرسی برسد. رعایت ذیل اصل پنجاه و نهم در مورد همه‌پرسی «بازنگری در قانون اساسی» لازم نیست. محتوای اصول مربوط به اسلامی بودن نظام و ابتنای کلیه قوانین و مقررات بر اساس موازین اسلامی و پایه‌های ایمانی و اهداف جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بودن حکومت و ولایت امر و امامت امت و نیز اداره امور کشور با اتکا به آرای عمومی و دین و مذهب رسمی ایران تغییرناپذیر است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل روش بازنگری (اصلاح یا تکمیل) قانون اساسی را توضیح می‌دهد. بر اساس آن، مقام رهبری پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام، با حکمی خطاب به رئیس جمهور، موارد اصلاح یا تتمیم قانون اساسی را به شورای بازنگری قانون اساسی پیشنهاد می‌کند. متن این اصل فهرست ترکیب اعضای این شورا را در ۹ گروه نام می‌برد؛ از جمله اعضای شورای نگهبان، روسای قوای سه‌گانه، اعضای ثابت مجمع تشخیص مصلحت نظام، پنج نفر از اعضای مجلس خبرگان رهبری، ده نفر به انتخاب مقام رهبری، سه نفر از هیأت وزیران، سه نفر از قوه قضاییه، ده نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سه نفر از دانشگاهیان. همچنین می‌گوید شیوه کار و کیفیت انتخاب و شرایط آن را قانون معین می‌کند.

مصوبات این شورا پس از تأیید و امضای مقام رهبری باید از طریق مراجعه به آراء عمومی (همه‌پرسی) به تصویب اکثریت مطلق شرکت‌کنندگان برسد. متن می‌گوید رعایت ذیل اصل پنجاه و نهم در مورد همه‌پرسی «بازنگری در قانون اساسی» لازم نیست؛ (این اصل فقط به اصل ۵۹ ارجاع داده و محتوای آن در این متن نیامده است).

در پایان، این اصل می‌گوید محتوای اصول مربوط به اسلامی بودن نظام و ابتنای کلیه قوانین و مقررات بر اساس موازین اسلامی و پایه‌های ایمانی و اهداف جمهوری اسلامی ایران، جمهوری بودن حکومت، ولایت امر و امامت امت، و نیز اداره امور کشور با اتکا به آرای عمومی و دین و مذهب رسمی ایران تغییرناپذیر است.

مصادیق واقعی

فرض کنید مقام رهبری بخواهد موردی از قانون اساسی اصلاح یا تکمیل شود؛ طبق این متن، ابتدا با مجمع تشخیص مصلحت نظام مشورت می‌کند و سپس با حکمی خطاب به رئیس جمهور، آن مورد را به شورای بازنگری قانون اساسی پیشنهاد می‌کند.
فرض کنید شورای بازنگری مصوبه‌ای داشته باشد؛ طبق این متن، آن مصوبه پس از تأیید و امضای مقام رهبری باید در همه‌پرسی و با رأی اکثریت مطلق شرکت‌کنندگان تصویب شود.

سؤالات پرتکرار

چه کسی موارد اصلاح قانون اساسی را پیشنهاد می‌کند؟

طبق این متن، مقام رهبری پس از مشورت با مجمع تشخیص مصلحت نظام، طی حکمی خطاب به رئیس جمهور، موارد اصلاح یا تتمیم قانون اساسی را به شورای بازنگری قانون اساسی پیشنهاد می‌نماید.

آیا مصوبات شورای بازنگری بدون رأی مردم اجرا می‌شود؟

نه؛ بر اساس این متن، مصوبات شورا پس از تأیید و امضای مقام رهبری باید از طریق مراجعه به آراء عمومی به تصویب اکثریت مطلق شرکت‌کنندگان در همه‌پرسی برسد.

آیا همهٔ بخش‌های قانون اساسی قابل تغییر است؟

این متن می‌گوید محتوای اصول مربوط به اسلامی بودن نظام، ابتنای کلیه قوانین و مقررات بر موازین اسلامی، پایه‌های ایمانی و اهداف جمهوری اسلامی ایران، جمهوری بودن حکومت، ولایت امر و امامت امت، و نیز اداره امور کشور با اتکا به آرای عمومی و دین و مذهب رسمی ایران تغییرناپذیر است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←