اصل ۱۲۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

امضای عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، موافت‌نامه‌ها و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها و همچنین امضای پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی پس از تصویب مجلس شورای اسلامی با رئیس جمهور یا نماینده قانونی او است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این اصل می‌گوید برخی اسناد و توافق‌های رسمی میان دولت ایران و دولت‌های دیگر کشورها — مثل عهدنامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، موافقت‌نامه‌ها (در متن: «موافت‌نامه‌ها») و قراردادهای دولت ایران با سایر دولت‌ها — باید پیش از امضا به تصویب مجلس شورای اسلامی برسند. همین قاعده دربارهٔ پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی هم گفته شده است.

پس از تصویب مجلس، امضای این اسناد بر عهدهٔ رئیس‌جمهور یا نمایندهٔ قانونی او است. یعنی هم شرط «تصویب مجلس» مطرح است و هم اینکه امضاکننده رئیس‌جمهور یا نمایندهٔ قانونی او باشد.

این اصل توضیح نمی‌دهد که فرآیند تصویب در مجلس چگونه است یا اگر مجلس تصویب نکند چه اتفاقی می‌افتد؛ در این باره در همین متن چیزی گفته نشده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید دولت ایران می‌خواهد قراردادی با دولت یک کشور دیگر امضا کند. بر اساس این اصل، ابتدا باید مجلس شورای اسلامی آن را تصویب کند و سپس رئیس‌جمهور یا نمایندهٔ قانونی او آن را امضا کند.
فرض کنید مریم به عنوان نمایندهٔ قانونی رئیس‌جمهور برای امضای یک پیمان مربوط به یک اتحادیهٔ بین‌المللی تعیین شده است. طبق این اصل، امضای او پس از تصویب مجلس شورای اسلامی امکان‌پذیر است.

سؤالات پرتکرار

چه کسی این توافق‌های بین‌المللی را امضا می‌کند؟

بر اساس این اصل، امضا با رئیس‌جمهور یا نمایندهٔ قانونی او است.

آیا پیش از امضا باید جایی تصویب شود؟

بله؛ این اصل می‌گوید امضا پس از تصویب مجلس شورای اسلامی انجام می‌شود.

آیا این حکم شامل پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی هم می‌شود؟

بله، در همین اصل برای پیمان‌های مربوط به اتحادیه‌های بین‌المللی نیز همین شرط تصویب مجلس و امضای رئیس‌جمهور یا نمایندهٔ قانونی او ذکر شده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ←