ماده ۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ورود به منازل، اماکن تعطیل و بسته و تفتیش آنها، همچنین بازرسی اشخاص و اشیاء در جرایم غیر مشهود با اجازه موردی مقام قضائی است، هر چند وی اجرای تحقیقات را به طور کلی به ضابط ارجاع داده باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در «جرایم غیر مشهود» — یعنی جرایمی که در برابر چشم مأمور یا افراد حاضر رخ نداده و کشف آن نیاز به تحقیق دارد — مأمور (ضابط) برای چند کار به اجازهٔ جداگانه و موردیِ مقام قضائی نیاز دارد: وارد شدن به منزل، وارد شدن به مکان‌های بسته و تعطیل، تفتیش و بازرسی این مکان‌ها، و همچنین بازرسی کردن اشخاص و اشیاء.

نکتهٔ مهم این ماده این است که این اجازهٔ موردی حتی وقتی هم لازم است که مقام قضائی اجرای تحقیقات را به‌طور کلی به ضابط سپرده باشد. یعنی یک اجازهٔ کلی و عمومی برای انجام تحقیقات، ضابط را از گرفتن اجازهٔ جداگانه برای این کارهای خاص بی‌نیاز نمی‌کند.

این متن تبصره‌ای ندارد و تنها همین حکم را بیان می‌کند. متن تعریفی از «جرایم غیر مشهود» ارائه نداده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی، مأمور پلیس، پرونده‌ای دربارهٔ یک سرقت را در دست دارد که جرمی غیرمشهود است. اگر بخواهد برای تحقیق وارد خانهٔ فردی شود یا خانه را بازرسی کند، با وجود اینکه پرونده به او ارجاع شده، همچنان به اجازهٔ موردی مقام قضائی نیاز دارد.
مریم، مأمور پلیس، در جریان یک پروندهٔ جرم غیرمشهود می‌خواهد کیف و وسایل همراه یک شخص را بازرسی کند. بر اساس این ماده، او برای این بازرسی باید اجازهٔ موردی از مقام قضائی داشته باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر مأمور پلیس بخواهد وارد خانهٔ کسی شود یا آن را بازرسی کند، چه چیزی لازم است؟

بر اساس این ماده، اجازهٔ موردی مقام قضائی لازم است (در جرایم غیر مشهود).

اگر اجرای تحقیقات از قبل به‌طور کلی به مأمور سپرده شده باشد، باز هم اجازهٔ جداگانه لازم است؟

بله؛ متن ماده صریح می‌گوید این اجازهٔ موردی لازم است، هر چند مقام قضائی اجرای تحقیقات را به‌طور کلی به ضابط ارجاع داده باشد.

این حکم دربارهٔ چه نوع جرایمی است؟

متن ماده این حکم را برای «جرایم غیر مشهود» بیان کرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۵۵ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک