ماده ۵۳ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

ضابطان دادگستری مکلفند اظهارات شخص تحت نظر، علت تحت نظر بودن، تاریخ و ساعت آغاز آن، مدت بازجویی، مدت استراحت بین دو بازجویی و تاریخ و ساعتی را که شخص نزد قاضی معرفی شده است را در صورتمجلس قید کنند و آن را به امضا یا اثر انگشت او برسانند. ضابطان همچنین مکلفند تاریخ و ساعت آغاز و پایان تحت نظر بودن را در دفتر خاصی ثبت و ضبط کنند.

تبصره

در این ماده و نیز در سایر مواد مقرر در این قانون که اخذ امضا و یا اثر انگشت شخص پیش بینی شده است، اثر انگشت در صورتی دارای اعتبار است که شخص قادر به امضا نباشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ وظایف «ضابطان دادگستری» است؛ یعنی مأمورانی که کارهای مقدماتی مانند بازداشت و بازجویی را انجام می‌دهند. بر اساس این ماده، وقتی کسی «تحت نظر» قرار می‌گیرد (یعنی برای مدتی نزد آنان نگه داشته می‌شود)، این مأموران باید چند چیز را در یک صورتجلسه بنویسند: اظهارات خود آن شخص، دلیل تحت نظر بودن او، تاریخ و ساعت شروع آن، مدت بازجویی، مدت استراحت بین دو بازجویی، و تاریخ و ساعتی که او را به قاضی معرفی کرده‌اند. سپس باید این صورتجلسه را به امضا یا اثر انگشت آن شخص برسانند.

علاوه بر این، ضابطان موظف‌اند تاریخ و ساعت شروع و پایان تحت نظر بودن را در یک دفتر مخصوص ثبت و ضبط کنند.

تبصرهٔ این ماده می‌گوید در این ماده و دیگر مواد این قانون که گرفتن امضا یا اثر انگشت پیش‌بینی شده است، اثر انگشت تنها زمانی اعتبار دارد که شخص توانایی امضا کردن نداشته باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی توسط ضابطان دادگستری تحت نظر گرفته می‌شود. مأموران باید در صورتجلسه بنویسند که او چه گفته، چرا تحت نظر است، از چه تاریخی و ساعتی شروع شده، هر بازجویی چقدر طول کشیده، بین دو بازجویی چقدر استراحت داشته، و چه زمانی به قاضی معرفی شده است؛ سپس صورتجلسه را به امضای علی برسانند.
فرض کنید مریم نمی‌تواند امضا کند. در این حالت، به جای امضا، اثر انگشت او در صورتجلسه گرفته می‌شود، چون طبق تبصره اثر انگشت وقتی معتبر است که شخص قادر به امضا نباشد.

سؤالات پرتکرار

اگر مأموران مدت بازجویی یا زمان استراحت بین دو بازجویی را در صورتجلسه ننویسند، چه می‌شود؟

این متن به طور صریح نتیجهٔ این کار را مشخص نکرده است؛ فقط گفته که ضابطان مکلف‌اند این موارد را در صورتجلسه قید کنند.

آیا همیشه باید اثر انگشت گرفته شود؟

نه؛ طبق تبصره، اثر انگشت فقط وقتی اعتبار دارد که شخص قادر به امضا نباشد.

آیا ثبت در دفتر مخصوص هم لازم است یا فقط صورتجلسه کافی است؟

هر دو لازم است؛ ماده هم قید در صورتجلسه و هم ثبت تاریخ و ساعت آغاز و پایان تحت نظر بودن در دفتر خاص را لازم دانسته است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۵۳ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک