ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۴۰۱/۱۲/۱۰

هر کس به موجب حکم قطعی دادگاه به پرداخت جزای نقدی محکوم گردد و آن را نپردازد، اموال وی به وسیله مرجع اجرای حکم، شناسایی، توقیف و با رعایت مقررات راجع به مستثنیات دین از محل فروش آنها نسبت به اجرای حکم اقدام می‌شود. در صورت فقدان مال یا عدم شناسایی آن، مرجع اجرای حکم می‌تواند با توقیف بخشی از حقوق طبق قانون اجرای احکام مدنی و یا تمام یا بخشی از سایر درآمد های محکومٌ علیه برای وصول جزای نقدی اقدام مقتضی به عمل آورد. در صورت تقاضای تقسیط از جانب محکومٌ علیه و احراز قدرت وی به پرداخت اقساط، دادگاه نخستین که رای زیر نظر آن اجراء می‌شود می‌تواند با اخذ تضمین مناسب امر به تقسیط نماید. هرگاه اجرای حکم به طرق مذکور ممکن نگردد با رعایت مقررات مربوط به مجازات های جایگزین حبس به ترتیب زیر عمل می‌شود: الف- در جزای نقدی تا پانزده میلیون ریال، هر سی هزار ریال به یک ساعت انجام خدمات عمومی رایگان تبدیل می‌شود. ب- در جزای نقدی بالای پانزده میلیون ریال، همچنین در صورت عدم شرایط اجرای بند (الف) این ماده، هر دو میلیون و پانصد هزار (۲/۵۰۰/۰۰۰) ریال به یک روز حبس تبدیل می‌شود.

تبصره ۱اصلاحی ۱۴۰۱/۱۲/۱۰

چنانچه محکومٌ علیه قبل از صدور حکم محکومیت قطعی به جزای نقدی، به دلیل اتهام یا اتهامات مطرح در پرونده در بازداشت بوده باشد، دادگاه پس از تعیین مجازات، ایام بازداشت قبلی را در ازای هر دو میلیون و پانصد هزار (۲/۵۰۰/۰۰۰) ریال یک روز از مجازات تعیین شده کسر می کند. قضات اجرای احکام موظفند رعایت مراتب فوق را به هنگام اجرای حکم، مراقبت نمایند و در صورت عدم رعایت خود اقدام کنند.

تبصره ۲

صدور حکم تقسیط جزای نقدی یا تبدیل آن به مجازات دیگر مانع استیفای مابه ازای بخش اجراء نشده آن از اموالی که بعداً از محکومٌ علیه به دست می آید، نیست.

تبصره ۳

هرگاه محکومٌ علیه ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ احضاریه قاضی اجرای احکام کیفری برای پرداخت جزای نقدی حاضر شود، قاضی اجرای احکام می‌تواند او را از پرداخت بیست درصد (۲۰%) جزای نقدی معاف کند. دفتر قاضی اجرای احکام کیفری مکلف است در برگه احضاریه محکومٌ علیه معافیت موضوع این تبصره را قید کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسی است که با حکم قطعی دادگاه به پرداخت جزای نقدی محکوم شده ولی آن را نمی‌پردازد. مرجع اجرای حکم اموال او را شناسایی و توقیف می‌کند و با رعایت مقررات مربوط به مستثنیات دین، از محل فروش آن‌ها جزای نقدی را اجرا می‌کند. اگر مالی پیدا نشود یا شناسایی نشود، مرجع اجرا می‌تواند طبق قانون اجرای احکام مدنی بخشی از حقوق یا تمام یا بخشی از سایر درآمدهای محکومٌ علیه را توقیف کند. همچنین اگر محکومٌ علیه تقسیط بخواهد و توانایی پرداخت اقساط او احراز شود، دادگاه نخستین که رای زیر نظر آن اجرا می‌شود می‌تواند با گرفتن تضمین مناسب دستور تقسیط بدهد.

اگر اجرای حکم به این روش‌ها ممکن نشود، با رعایت مقررات مربوط به مجازات‌های جایگزین حبس، جزای نقدی به شرح زیر تبدیل می‌شود: تا پانزده میلیون ریال، هر سی هزار ریال به یک ساعت خدمات عمومی رایگان؛ و بالای پانزده میلیون ریال یا در صورت نبود شرایط بند الف، هر دو میلیون و پانصد هزار ریال به یک روز حبس. تبصره ۱ می‌گوید اگر محکومٌ علیه پیش از حکم قطعی به دلیل اتهام یا اتهامات پرونده بازداشت بوده، دادگاه پس از تعیین مجازات به ازای هر دو میلیون و پانصد هزار ریال یک روز از مجازات کسر می‌کند و قضات اجرا موظف به مراقبت از رعایت آن هستند. تبصره ۲ می‌گوید تقسیط یا تبدیل، مانع وصول مابه‌ازای بخش اجرانشده از اموالی که بعداً به دست می‌آید نیست. تبصره ۳ هم می‌گوید اگر محکومٌ علیه ظرف ده روز از ابلاغ احضاریه قاضی اجرای احکام کیفری حاضر شود، قاضی می‌تواند او را از پرداخت بیست درصد جزای نقدی معاف کند و دفتر باید این معافیت را در برگه احضاریه قید کند.

مصادیق واقعی

علی با حکم قطعی به پرداخت جزای نقدی محکوم شده و آن را نمی‌پردازد. مرجع اجرای حکم اموال او را شناسایی و توقیف می‌کند و با رعایت مقررات مستثنیات دین، از فروش آن‌ها جزای نقدی را وصول می‌کند. اگر مالی نداشته باشد یا شناسایی نشود، ممکن است بخشی از حقوق یا سایر درآمدهای او طبق قانون اجرای احکام مدنی توقیف شود.
مریم جزای نقدی بالای پانزده میلیون ریال دارد و اجرای حکم از راه اموال و درآمد ممکن نیست. در این حالت با رعایت مقررات مربوط به مجازات‌های جایگزین حبس، به ازای هر دو میلیون و پانصد هزار ریال یک روز حبس تبدیل می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر محکوم به جزای نقدی پول نداشته باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

مرجع اجرای حکم اموال او را شناسایی و توقیف می‌کند و با رعایت مقررات مستثنیات دین از فروش آن‌ها اجرا می‌کند. اگر مالی نباشد یا شناسایی نشود، می‌تواند بخشی از حقوق یا سایر درآمدهای او را طبق قانون اجرای احکام مدنی توقیف کند.

آیا می‌توان پرداخت جزای نقدی را قسطی کرد؟

اگر محکومٌ علیه تقاضای تقسیط کند و دادگاه توانایی او به پرداخت اقساط را احراز کند، دادگاه نخستین که رای زیر نظر آن اجرا می‌شود می‌تواند با اخذ تضمین مناسب دستور تقسیط بدهد.

اگر محکومٌ علیه ظرف ده روز از ابلاغ احضاریه برای پرداخت حاضر شود، چه می‌شود؟

قاضی اجرای احکام می‌تواند او را از پرداخت بیست درصد جزای نقدی معاف کند. دفتر قاضی اجرا مکلف است این معافیت را در برگه احضاریه محکومٌ علیه قید کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک