ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که رئیس قوه قضائیه رای قطعی صادره از هر یک از مراجع قضایی را خلاف شرع بیّن تشخیص دهد، با تجویز اعاده دادرسی، پرونده را به دیوان عالی کشور ارسال تا در شعبی خاص که توسط رئیس قوه قضائیه برای این امر تخصیص می یابد رسیدگی و رای قطعی صادر نماید. شعب خاص مذکور مبنیاً بر خلاف شرع بیّن اعلام شده، رای قطعی قبلی را نقض و رسیدگی مجدد اعم از شکلی و ماهوی به عمل می آورند و رای مقتضی صادر می‌نمایند.

تبصره ۱

آراء قطعی مراجع قضایی (اعم از حقوقی و کیفری) شامل احکام و قرارهای دیوان عالی کشور، سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادگاه‌های تجدیدنظر و بدوی، دادسراها و شوراهای حل اختلاف می‌باشند.

تبصره ۲

آراء شعب دیوان عالی کشور در باب تجویز اعاده دادرسی و نیز دستورهای موقت دادگاه‌ها، اگر توسط رئیس قوه قضائیه خلاف شرع بیّن تشخیص داده شود، مشمول احکام این ماده خواهد بود.

تبصره ۳

در صورتی که رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح و یا رئیس کل دادگستری استان در انجام وظایف قانونی خود، رای قطعی اعم از حقوقی یا کیفری را خلاف شرع بیّن تشخیص دهند، می‌توانند با ذکر مستندات از رئیس قوه قضائیه درخواست تجویز اعاده دادرسی نمایند. مفاد این تبصره فقط برای یک بار قابل اعمال است؛ مگر اینکه خلاف شرع بیّن آن به جهت دیگری باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

بر اساس این ماده، اگر رئیس قوه قضائیه رأی قطعی صادرشده از هر یک از مراجع قضایی را «خلاف شرع بیّن» یعنی مخالفت آشکار با شرع تشخیص دهد، می‌تواند اعاده دادرسی را تجویز کند و پرونده را به دیوان عالی کشور بفرستد. دیوان عالی کشور در شعبه‌های خاصی که رئیس قوه قضائیه برای این کار تعیین می‌کند رسیدگی می‌کند و رأی قطعی صادر می‌نماید. آن شعبه‌ها بر اساس همان اعلام خلاف شرع بیّن، رأی قطعی قبلی را نقض می‌کنند و دوباره هم از نظر شکلی و هم از نظر ماهوی رسیدگی می‌کنند و رأی مناسب را صادر می‌کنند.

تبصره ۱ می‌گوید آراء قطعی مراجع قضایی، چه حقوقی و چه کیفری، شامل احکام و قرارهای دیوان عالی کشور، سازمان قضایی نیروهای مسلح، دادگاه‌های تجدیدنظر و بدوی، دادسراها و شوراهای حل اختلاف می‌شوند. تبصره ۲ می‌گوید اگر رئیس قوه قضائیه آراء شعب دیوان عالی کشور در مورد تجویز اعاده دادرسی و نیز دستورهای موقت دادگاه‌ها را خلاف شرع بیّن تشخیص دهد، این ماده شامل آن‌ها هم می‌شود.

تبصره ۳ می‌گوید رئیس دیوان عالی کشور، دادستان کل کشور، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح و رئیس کل دادگستری استان هم اگر در انجام وظایف قانونی خود یک رأی قطعی حقوقی یا کیفری را خلاف شرع بیّن تشخیص دهند، می‌توانند با ذکر مستندات از رئیس قوه قضائیه درخواست تجویز اعاده دادرسی کنند. مفاد این تبصره فقط یک بار قابل اعمال است، مگر اینکه خلاف شرع بیّن آن به جهت دیگری باشد.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در یک پرونده کیفری با رأی قطعی محکوم شده است. اگر رئیس قوه قضائیه آن رأی را خلاف شرع بیّن تشخیص دهد، با تجویز اعاده دادرسی پرونده به دیوان عالی کشور ارسال می‌شود تا در شعبه خاص بررسی و رأی قطعی صادر شود.
فرض کنید مریم در یک پرونده حقوقی رأی قطعی گرفته است. رئیس کل دادگستری استان می‌تواند با ذکر مستندات از رئیس قوه قضائیه درخواست تجویز اعاده دادرسی کند.

سؤالات پرتکرار

چه کسی می‌تواند در این ماده دستور تجویز اعاده دادرسی بدهد؟

رئیس قوه قضائیه، در صورتی که رأی قطعی صادره از هر یک از مراجع قضایی را خلاف شرع بیّن تشخیص دهد.

اگر رئیس کل دادگستری استان رأی قطعی را خلاف شرع بیّن بداند، خودش می‌تواند آن را نقض کند؟

نه، بر اساس تبصره ۳ فقط می‌تواند با ذکر مستندات از رئیس قوه قضائیه درخواست تجویز اعاده دادرسی کند.

درخواست موضوع تبصره ۳ چند بار قابل استفاده است؟

مفاد این تبصره فقط برای یک بار قابل اعمال است؛ مگر اینکه خلاف شرع بیّن آن به جهت دیگری باشد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←