ماده ۴۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه تجدید نظر خواه یا فرجام خواه، مدعی اعسار از پرداخت هزینه دادرسی دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم شود، دادگاه صادر کننده رای نخستین به این ادعاء خارج از نوبت رسیدگی می‌کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ زمانی است که کسی که به رأی دادگاه اعتراض کرده (خواه تجدیدنظرخواه باشد، خواه فرجام‌خواه) ادعا کند که توان پرداخت هزینهٔ دادرسی مربوط به «دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم» را ندارد. در چنین حالتی، دادگاهی که رأی مرحلهٔ نخستین را صادر کرده، به این ادعا رسیدگی می‌کند.

نکتهٔ مهم این است که این رسیدگی «خارج از نوبت» انجام می‌شود؛ یعنی دادگاه این ادعا را در صف عادی پرونده‌ها نمی‌گذارد و زودتر به آن می‌پردازد.

توجه کنید که موضوع این ماده فقط اعسار از پرداخت هزینهٔ دادرسی «دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم» است و متن دربارهٔ موارد دیگر چیزی نمی‌گوید. همچنین متن توضیح نمی‌دهد که دادگاه چگونه احراز می‌کند فرد توان پرداخت ندارد.

مصادیق واقعی

مریم در یک پروندهٔ کیفری، درخواست جبران ضرر و زیان ناشی از جرم را مطرح کرده و دادگاه رأی داده است. علی که محکوم شده، به این رأی تجدیدنظرخواهی می‌کند و می‌گوید توان پرداخت هزینهٔ دادرسی این بخش از پرونده را ندارد. بر اساس این ماده، همان دادگاهی که رأی نخستین را صادر کرده، خارج از نوبت به ادعای اعسار او رسیدگی می‌کند.
در پرونده‌ای دیگر، فردی که فرجام‌خواهی کرده ادعا می‌کند از پرداخت هزینهٔ دادرسی دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم ناتوان است. دادگاه صادرکنندهٔ رأی نخستین، بدون رعایت ترتیب معمول پرونده‌ها، به این ادعا می‌پردازد.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی که اعتراض کرده بگوید پول کافی برای پرداخت هزینهٔ دادرسی ضرر و زیان را ندارد، چه دادگاهی به این ادعا رسیدگی می‌کند؟

بر اساس این ماده، دادگاهی که رأی مرحلهٔ نخستین را صادر کرده است.

رسیدگی به این ادعا در نوبت عادی پرونده‌ها انجام می‌شود؟

نه؛ متن می‌گوید دادگاه خارج از نوبت به این ادعا رسیدگی می‌کند.

این ماده دربارهٔ ناتوانی در پرداخت هر نوع هزینه یا محکومیتی حرف می‌زند؟

نه؛ متن فقط از ادعای ناتوانی در پرداخت هزینهٔ دادرسی «دعوای ضرر و زیان ناشی از جرم» سخن می‌گوید.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۴۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک