ماده ۴۲۷ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

آرای دادگاه‌های کیفری جز در موارد زیر که قطعی محسوب می‌شود، حسب مورد در دادگاه تجدیدنظر استان همان حوزه قضائی قابل تجدیدنظر و یا در دیوان عالی کشور قابل فرجام است: الف- جرائم تعزیری درجه هشت باشد. ب- جرائم مستلزم پرداخت دیه یا ارش، در صورتی که میزان یا جمع آنها کمتر از یک دهم دیه کامل باشد.

تبصره ۱

در مورد مجازات های جایگزین حبس، معیار قابلیت تجدید نظر، همان مجازات قانونی اولیه است.

تبصره ۲

آراء قابل تجدیدنظر، اعم از محکومیت، برائت، یا قرارهای منع و موقوفی تعقیب، اناطه و تعویق صدور حکم است. قرار رد درخواست واخواهی یا تجدیدنظرخواهی، در صورتی مشمول این حکم است که رای راجع به اصل دعوی، قابل تجدیدنظرخواهی باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید حکم‌هایی که دادگاه‌های کیفری صادر می‌کنند، اصل بر این است که قابل رسیدگی دوباره هستند؛ یعنی یا در دادگاه تجدیدنظر استانِ همان حوزه قضایی می‌شود درخواست تجدیدنظر کرد، یا در دیوان عالی کشور می‌شود درخواست فرجام داد (بسته به اینکه کدام یک برای آن پرونده درست باشد). اما دو حالت استثنا دارد که در آنها حکم، «قطعی» شمرده می‌شود و دیگر قابل تجدیدنظر یا فرجام نیست: بند «الف» جرائم تعزیری درجه هشت؛ بند «ب» جرائمی که به پرداخت دیه یا ارش منجر می‌شوند، اگر مبلغ آنها یا جمعشان کمتر از یک دهم دیه کامل باشد.

تبصره ۱ می‌گوید اگر مجازاتِ حکم‌شده از نوع مجازات‌های جایگزین حبس باشد، برای اینکه بفهمیم حکم قابل تجدیدنظر هست یا نه، معیار همان مجازات قانونی اولیهٔ آن جرم است، نه شکل جایگزینی که اجرا می‌شود. تبصره ۲ دامنهٔ حکم را روشن می‌کند: فقط محکومیت نیست که قابل تجدیدنظر است؛ برائت (تبرئه) و همچنین قرارهای منع تعقیب، موقوفی تعقیب، اناطه و تعویق صدور حکم هم مشمول همین حکم‌اند. همچنین قرارِ ردِ درخواست واخواهی یا تجدیدنظرخواهی هم در صورتی مشمول این حکم است که خودِ رأی مربوط به اصل دعوا قابل تجدیدنظرخواهی باشد.

نکته: متن این ماده به جزئیات درجه‌بندی جرائم و مقدار دیه کامل ارجاع می‌دهد اما خودش آنها را تعریف نکرده است؛ پس از همین متن نمی‌توان فهمید کدام جرم درجه هشت است یا دیه کامل چقدر است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی به یک جرم تعزیری درجه هشت محکوم شود. بر اساس بند «الف» این ماده، این حکم قطعی است و قابل تجدیدنظر یا فرجام نیست.
فرض کنید در پروندهٔ مریم، حکم به پرداخت دیه‌ای کمتر از یک دهم دیه کامل صادر شود. بر اساس بند «ب» این ماده، این حکم قطعی محسوب می‌شود.

سؤالات پرتکرار

آیا همهٔ حکم‌های دادگاه کیفری قابل تجدیدنظر هستند؟

نه؛ طبق این ماده، حکم‌ها به‌طور کلی قابل تجدیدنظر یا فرجام‌اند، مگر در دو مورد: جرائم تعزیری درجه هشت، و جرائم مستلزم پرداخت دیه یا ارش که مبلغ یا جمع آنها کمتر از یک دهم دیه کامل باشد.

اگر مجازات جایگزین حبس باشد، از کجا بفهمم حکم قابل تجدیدنظر است یا نه؟

طبق تبصره ۱ این ماده، معیار همان مجازات قانونی اولیهٔ جرم است، نه مجازات جایگزینی که اجرا می‌شود.

آیا فقط حکم محکومیت قابل تجدیدنظر است؟

نه؛ طبق تبصره ۲، آراء قابل تجدیدنظر شامل محکومیت، برائت، و قرارهای منع و موقوفی تعقیب، اناطه و تعویق صدور حکم هم می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۴۲۷ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک