ماده ۴ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصل، برائت است. هرگونه اقدام محدود کننده، سالب آزادی و ورود به حریم خصوصی اشخاص جز به حکم قانون و با رعایت مقررات و تحت نظارت مقام قضائی مجاز نیست و در هر صورت این اقدامات نباید به گونه ای اعمال شود که به کرامت و حیثیت اشخاص آسیب وارد کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دو نکتهٔ اصلی را بیان می‌کند. نکتهٔ اول اینکه اصل بر بی‌گناهی افراد است؛ یعنی تا زمانی که خلافش ثابت نشود، فرد بی‌گناه در نظر گرفته می‌شود.

نکتهٔ دوم اینکه هیچ‌کس نمی‌تواند آزادی کسی را محدود کند، او را بازداشت یا زندانی کند یا به حریم خصوصی‌اش وارد شود، مگر اینکه قانون چنین اجازه‌ای داده باشد و این کار با رعایت مقررات و زیر نظر مقام قضائی انجام شود.

همچنین این ماده می‌گوید حتی وقتی چنین اقدامی مجاز است، نباید به گونه‌ای انجام شود که به کرامت و حیثیت (شخصیت و احترام) فرد آسیب بزند.

مصادیق واقعی

فرض کنید مأموری بخواهد بدون داشتن اجازهٔ قانونی و بدون نظارت مقام قضائی وارد خانهٔ علی شود یا او را بازداشت کند؛ بر اساس این ماده چنین کاری مجاز نیست.
اگر ورود به حریم خصوصی مریم با اجازهٔ قانونی و زیر نظر مقام قضائی انجام شود، باز هم باید طوری رفتار شود که به کرامت و حیثیت او توهین نشود.

سؤالات پرتکرار

«اصل برائت» یعنی چه؟

یعنی در نگاه این متن، فرد بی‌گناه فرض می‌شود تا زمانی که خلاف آن مشخص شود.

آیا می‌توان بدون اجازهٔ قانون آزادی کسی را محدود کرد یا به حریم خصوصی‌اش وارد شد؟

نه؛ این ماده می‌گوید چنین کاری فقط به حکم قانون، با رعایت مقررات و تحت نظارت مقام قضائی مجاز است.

اگر این اقدام‌ها قانونی باشد، هر شکلی از رفتار با فرد مجاز است؟

نه؛ این ماده می‌گوید در هر صورت این اقدامات نباید به کرامت و حیثیت اشخاص آسیب وارد کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←