ماده ۳۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه دادستان، متهم، شاکی، مدعی خصوصی یا وکلای آنان تحقیق از اشخاص حاضر در دادگاه را درخواست کنند، دادگاه در صورت ضرورت از آنان تحقیق می کند، هرچند از قبل احضار نشده باشند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید در جریان رسیدگی در دادگاه، اگر «دادستان» (نمایندهٔ حقوق جامعه در پروندهٔ کیفری)، «متهم»، «شاکی» (کسی که شکایت کرده)، «مدعی خصوصی» (کسی که علاوه بر شکایت، خسارت یا حق مالی برای خودش مطالبه می‌کند) یا وکلای این افراد بخواهند از کسانی که در دادگاه حاضر هستند پرسش و تحقیق شود، دادگاه در صورتی که این کار را لازم بداند، از آنان تحقیق می‌کند.

نکتهٔ مهم این ماده این است که برای این تحقیق، لازم نیست آن شخص از قبل احضار شده باشد؛ یعنی همین که او در دادگاه حاضر باشد کافی است تا — در صورت ضرورت — مورد پرسش قرار گیرد.

تصمیم دربارهٔ اینکه تحقیق «ضرورت» دارد یا نه با دادگاه است. متن ماده توضیح نمی‌دهد که این ضرورت با چه معیاری سنجیده می‌شود و این بخش تا حدی کلی و قابل تفسیر است. همچنین ماده به تبصره‌ای اشاره نکرده و در همین متن تبصره‌ای ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

در جلسهٔ دادگاه، علی که شاکی است می‌بیند یکی از همسایگانش برای کار دیگری در دادگاه حاضر است. وکیل علی از دادگاه می‌خواهد از این شخص دربارهٔ آنچه دیده تحقیق شود. دادگاه اگر لازم بداند، می‌تواند همین‌جا از او بپرسد، هرچند برای این جلسه احضار نشده بوده.
مریم که متهم است و وکیلش، می‌خواهند از فردی که در سالن دادگاه نشسته و شاهد ماجرا بوده سؤال کنند. آن‌ها این درخواست را به دادگاه می‌دهند و دادگاه در صورت ضرورت از آن شخص تحقیق می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر شاهد از قبل برای این جلسه احضار نشده باشد، دادگاه می‌تواند از او سؤال کند؟

بله؛ بر اساس همین ماده اگر دادستان، متهم، شاکی، مدعی خصوصی یا وکلای آنان درخواست کنند و دادگاه ضرورت ببیند، از اشخاص حاضر در دادگاه تحقیق می‌کند، هرچند از قبل احضار نشده باشند.

چه کسانی می‌توانند چنین درخواستی بدهند؟

دادستان، متهم، شاکی، مدعی خصوصی یا وکلای آنان.

آیا دادگاه همیشه باید این تحقیق را انجام دهد؟

متن ماده می‌گوید دادگاه «در صورت ضرورت» تحقیق می‌کند؛ یعنی تصمیم دربارهٔ ضرورت آن با دادگاه است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۳۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک