ماده ۳۱۶ قانون آیین دادرسی کیفری

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

به اتهامات اشخاصی که در خارج از قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران مرتکب جرم می‌شوند و مطابق قانون، دادگاه‌های ایران صلاحیت رسیدگی به آنها را دارند، چنانچه از اتباع ایران باشند، حسب مورد در دادگاه محل دستگیری و چنانچه از اتباع بیگانه باشند حسب مورد، در دادگاه تهران رسیدگی می‌شود.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره رسیدگی به اتهام کسانی است که جرم را خارج از قلمرو حاکمیت جمهوری اسلامی ایران انجام داده‌اند. اما این حکم فقط وقتی اعمال می‌شود که مطابق قانون، دادگاه‌های ایران صلاحیت رسیدگی به آن اتهام را داشته باشند. خود این ماده شرایط آن صلاحیت را تعیین نکرده و به «مطابق قانون» ارجاع داده است.

اگر متهم از اتباع ایران باشد، حسب مورد در دادگاه محل دستگیری رسیدگی می‌شود. اگر متهم از اتباع بیگانه باشد، حسب مورد در دادگاه تهران رسیدگی می‌شود. عبارت «حسب مورد» در متن آمده، ولی معنای دقیق آن در همین متن توضیح داده نشده است. در متن ارائه‌شده نیز تبصره‌ای برای این ماده ذکر نشده است.

مصادیق واقعی

علی که تبعه ایران است، خارج از ایران جرمی مرتکب می‌شود و در شیراز دستگیر می‌شود. اگر طبق قانون دادگاه‌های ایران صلاحیت رسیدگی داشته باشند، طبق این ماده اتهام او در دادگاه محل دستگیری، یعنی دادگاه شیراز، رسیدگی می‌شود.
مریم که تبعه بیگانه است، خارج از ایران جرمی مرتکب می‌شود و در اصفهان دستگیر می‌شود. اگر طبق قانون دادگاه‌های ایران صلاحیت رسیدگی داشته باشند، طبق این ماده رسیدگی در دادگاه تهران انجام می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر ایرانی خارج از ایران جرمی مرتکب شود و در ایران دستگیر شود، دادگاه محل دستگیری رسیدگی می‌کند؟

طبق همین ماده، در صورتی که مطابق قانون دادگاه‌های ایران صلاحیت رسیدگی داشته باشند، برای متهم ایرانی رسیدگی در دادگاه محل دستگیری انجام می‌شود.

اگر فرد خارجی خارج از ایران جرمی مرتکب شود و در ایران دستگیر شود، کدام دادگاه رسیدگی می‌کند؟

طبق همین ماده، اگر دادگاه‌های ایران مطابق قانون صلاحیت داشته باشند، رسیدگی به اتهام او در دادگاه تهران انجام می‌شود.

آیا این ماده شرایط صلاحیت دادگاه‌های ایران یا نوع جرائم را مشخص کرده است؟

نه؛ این ماده در این باره به «مطابق قانون» ارجاع داده و خودش شرایط صلاحیت یا نوع جرائم را تعیین نکرده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←