ماده ۲۹۳ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴

هرگاه در موارد حقوق عامه و دعاوی راجع به دولت، امور خیریه و اوقاف عامه و امور محجورین و غائب مفقود الاثر بی سرپرست حکم قطعی صادر شود و دادستان کل کشور حکم مذکور را خلاف شرع بیّن و یا قانون تشخیص دهد به طور مستدل مراتب را جهت اعمال ماده (۴۷۷) به رئیس قوه قضائیه اعلام می کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ شرایطی است که «دادستان کل کشور» می‌تواند یک «حکم قطعی» را زیر سؤال ببرد. بر اساس این متن، فقط در چند دستهٔ خاص از پرونده‌ها — یعنی امور مربوط به حقوق عامه، دعاوی راجع به دولت، امور خیریه و اوقاف عامه، و امور محجورین و غائب مفقودالاثر بی‌سرپرست — اگر حکم قطعی صادر شده باشد و دادستان کل کشور آن حکم را «خلاف شرع بیّن» یا «خلاف قانون» تشخیص دهد، این موضوع را با دلیل و استدلال به رئیس قوه قضائیه اعلام می‌کند.

هدف این ماده، فراهم کردن مسیری برای پیگیری چنین حکمی است، نه صدور مستقیم حکم جدید توسط دادستان کل. این ماده اشاره می‌کند که این اعلام برای «اعمال ماده (۴۷۷)» انجام می‌شود، اما دربارهٔ محتوای خود ماده (۴۷۷) و اینکه آن ماده چه فرآیندی دارد، در همین متن چیزی گفته نشده است.

توجه کنید که این ماده فقط بر اساس «حکم قطعی» عمل می‌کند؛ یعنی حکمی که دیگر مراحل عادی اعتراض به آن تمام شده است. همچنین تصمیم‌گیری دربارهٔ خلاف شرع یا خلاف قانون بودن حکم، بر عهدهٔ دادستان کل کشور گذاشته شده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید پرونده‌ای مربوط به یک وقف عام (اموال خیریه) مطرح بوده و دادگاه حکم قطعی صادر کرده است. اگر دادستان کل کشور با بررسی پرونده به این نتیجه برسد که این حکم قطعی خلاف شرع بیّن یا خلاف قانون است، با نوشتن دلایل، موضوع را به رئیس قوه قضائیه اعلام می‌کند تا ماده (۴۷۷) اعمال شود.
فرض کنید پرونده‌ای دربارهٔ امور یک فرد محجور (مثل یک کودک تحت سرپرستی) یا یک فرد غائب مفقودالاثر بی‌سرپرست به حکم قطعی رسیده است. اگر دادستان کل کشور آن حکم را خلاف شرع بیّن یا قانون بداند، مراتب را مستدل به رئیس قوه قضائیه اعلام می‌کند.

سؤالات پرتکرار

چه کسی می‌تواند این موضوع را پیگیری کند؟

بر اساس همین متن، اعلام موضوع به رئیس قوه قضائیه بر عهدهٔ دادستان کل کشور است.

آیا این ماده برای هر پرونده‌ای قابل استفاده است؟

نه؛ این متن فقط چند دستهٔ خاص را نام برده است: امور حقوق عامه، دعاوی راجع به دولت، امور خیریه و اوقاف عامه، و امور محجورین و غائب مفقودالاثر بی‌سرپرست.

شرط اصلی برای اینکه دادستان کل کشور وارد عمل شود چیست؟

باید یک حکم قطعی صادر شده باشد و دادستان کل کشور آن را خلاف شرع بیّن یا خلاف قانون تشخیص دهد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۹۳ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک