ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری

متن بازبینی‌نشده

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه به علت جرم نبودن عمل ارتکابی، قرار منع تعقیب صادر و به هر دلیل قطعی شود، نمی‌توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد. هرگاه به علت فقدان یا عدم کفایت دلیل، قرار منع تعقیب صادر و در دادسرا قطعی شود، نمی‌توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد، مگر پس از کشف دلیل جدید که در این صورت، با نظر دادستان برای یک بار قابل تعقیب است و اگر این قرار در دادگاه قطعی شود، پس از کشف دلیل جدید به درخواست دادستان می توان او را برای یک بار با اجازه دادگاه صالح برای رسیدگی به اتهام، تعقیب کرد. در صورتی که دادگاه، تعقیب مجدد را تجویز کند، بازپرس مطابق مقررات رسیدگی می‌کند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ «قرار منع تعقیب» است؛ یعنی تصمیمی که پروندهٔ یک متهم را به جریان نمی‌اندازد. اگر این قرار به این دلیل صادر شود که عمل ارتکابی اصلاً جرم نیست و به هر دلیلی قطعی شود، دیگر نمی‌توان همان متهم را دوباره به همان اتهام تعقیب کرد.

اگر قرار منع تعقیب به دلیل نداشتن دلیل یا کافی نبودن دلیل صادر شود و در دادسرا قطعی شود، باز هم نمی‌توان متهم را دوباره به همان اتهام تعقیب کرد؛ اما یک استثنا وجود دارد: اگر بعداً «دلیل جدید» کشف شود، با نظر دادستان یک بار می‌توان او را تعقیب کرد. اگر همین قرار در دادگاه قطعی شود، پس از کشف دلیل جدید، به درخواست دادستان و با اجازهٔ دادگاه صالح برای رسیدگی به اتهام، یک بار می‌توان تعقیب را از سر گرفت. در این حالت، اگر دادگاه اجازهٔ تعقیب مجدد بدهد، بازپرس طبق مقررات به رسیدگی ادامه می‌دهد.

مصادیق واقعی

علی به اتهام سرقت تعقیب شده است، اما بازپرس می‌بیند عمل ارتکابی او اصلاً جرم نیست و قرار منع تعقیب صادر می‌کند و این قرار قطعی می‌شود. بر اساس این ماده، دیگر نمی‌توان علی را دوباره به همان اتهام سرقت تعقیب کرد.
مریم به اتهام کلاهبرداری تعقیب شده و قرار منع تعقیب به دلیل فقدان دلیل در دادسرا صادر و قطعی شده است. بعداً دلیل جدیدی کشف می‌شود؛ در این صورت با نظر دادستان می‌توان مریم را برای یک بار دوباره تعقیب کرد.

سؤالات پرتکرار

اگر قرار منع تعقیب به خاطر جرم نبودن عمل صادر و قطعی شود، می‌توان متهم را دوباره تعقیب کرد؟

نه؛ متن می‌گوید در این حالت نمی‌توان بار دیگر متهم را به همان اتهام تعقیب کرد.

اگر قرار منع تعقیب به دلیل نداشتن یا کافی نبودن دلیل در دادسرا قطعی شود، دیگر هیچ راهی برای تعقیب نیست؟

در حالت عادی نه، اما اگر بعداً دلیل جدید کشف شود، با نظر دادستان برای یک بار قابل تعقیب است.

اگر قرار منع تعقیب در دادگاه قطعی شود و بعد دلیل جدید پیدا شود، چه کسی باید اقدام کند؟

به درخواست دادستان و با اجازهٔ دادگاه صالح برای رسیدگی به اتهام، می‌توان متهم را برای یک بار تعقیب کرد؛ و اگر دادگاه تعقیب مجدد را تجویز کند، بازپرس مطابق مقررات رسیدگی می‌کند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی کیفری ←
ماده ۲۷۸ قانون آیین دادرسی کیفری — لویادسک