ماده ۴۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اعتراض طاری در دادگاهی که دعوا در آن مطرح است بدون تقدیم دادخواست به عمل خواهد آمد، ولی اگر درجه دادگاه پآیین‌تر از دادگاهی باشد که رای معترض عنه را صادر کرده، معترض دادخواست خود را به دادگاهی که رای را صادر کرده است تقدیم می‌نماید و موافق اصول، در آن دادگاه رسیدگی خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ یکی از حالت‌های «اعتراض شخص ثالث» است؛ یعنی وقتی شخصی که در دعوا طرف نبوده به رأیی اعتراض دارد. طبق این ماده، اگر این اعتراض از نوع «طاری» باشد (یعنی در جریان همان دعوا و همراه با آن مطرح شود)، در همان دادگاهی که دعوا در آن جریان دارد و بدون اینکه لازم باشد دادخواست جداگانه بدهد، مطرح می‌شود.

اما یک استثنا هم دارد: اگر درجهٔ دادگاهی که دعوا در آن مطرح است، پایین‌تر از دادگاهی باشد که رأی مورد اعتراض را صادر کرده، در این حالت معترض باید دادخواست خود را به همان دادگاهی که آن رأی را صادر کرده تقدیم کند و بر اساس اصول، رسیدگی در همان دادگاه انجام می‌شود.

نکته: متن به «اصول» و همچنین به مفاهیمی مثل «اعتراض طاری» و «رأی معترض‌عنه» اشاره کرده ولی توضیح بیشتری دربارهٔ آن‌ها یا دربارهٔ تشریفات رسیدگی نداده است؛ بنابراین جزئیات بیشتر از این متن به‌دست نمی‌آید.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی در دادگاهی در جریان یک دعواست و مریم که طرف دعوا نبوده می‌خواهد به تصمیمی که در همان پرونده گرفته شده اعتراض کند. اگر اعتراضش از نوع طاری باشد، می‌تواند آن را در همان دادگاه و بدون دادن دادخواست جداگانه مطرح کند.
فرض کنید مریم می‌خواهد به رأیی اعتراض کند که دادگاه بالاتری آن را صادر کرده، در حالی که دعوا الان در دادگاهی با درجهٔ پایین‌تر مطرح است. در این حالت، او باید دادخواست اعتراض خود را به همان دادگاه بالاتر که رأی را صادر کرده تقدیم کند و رسیدگی در آن دادگاه انجام می‌شود.

سؤالات پرتکرار

برای اعتراض طاری باید دادخواست جداگانه بدهم؟

طبق این ماده، اعتراض طاری در دادگاهی که دعوا در آن مطرح است بدون تقدیم دادخواست انجام می‌شود؛ مگر در حالتی که درجهٔ آن دادگاه پایین‌تر از دادگاهی باشد که رأی را صادر کرده، که در آن صورت باید دادخواست به دادگاه صادرکنندهٔ رأی داده شود.

اگر دادگاه فعلی از دادگاهی که رأی را داده پایین‌تر باشد، اعتراض کجا رسیدگی می‌شود؟

در این حالت معترض دادخواست خود را به دادگاهی که رأی را صادر کرده تقدیم می‌کند و مطابق اصول، رسیدگی در همان دادگاه انجام می‌شود.

منظور از «اعتراض طاری» چیست؟

این متن فقط اصطلاح «اعتراض طاری» را به کار برده و تعریف جداگانه‌ای برای آن ارائه نکرده است؛ فقط می‌گوید چنین اعتراضی در دادگاهی که دعوا در آن مطرح است و بدون دادخواست انجام می‌شود.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۴۲۱ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک