ماده ۴۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

در صورتی که پس از نقض حکم فرجام خواسته در دیوان عالی کشور دادگاه با ذکر استدلال طبق رای اولیه اقدام به صدور رای اصراری نماید و این رای مورد درخواست رسیدگی فرجامی واقع شود، شعبه دیوان عالی کشور در صورت پذیرش استدلال رای دادگاه را ابرام، در غیر این صورت پرونده در هیات عمومی شعب حقوقی مطرح و چنانچه نظر شعبه دیوان عالی کشور مورد ابرام قرار گرفت حکم صادره نقض و پرونده به شعبه دیگری ارجاع خواهد شد. دادگاه مرجوع الیه طبق استدلال هیات عمومی دیوان عالی کشور حکم مقتضی صادر می‌نماید. این حکم در غیر موارد مذکور در ماده (۳۲۶) قطعی می‌باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ مرحلهٔ بعد از نقض حکم در دیوان عالی کشور است. اگر پس از نقض حکم در دیوان عالی کشور، دادگاه با ذکر استدلال دوباره همان رای اولیه را صادر کند، به آن «رای اصراری» می‌گویند. اگر این رای اصراری دوباره تقاضای رسیدگی فرجامی شود، شعبه دیوان عالی کشور اگر استدلال دادگاه را بپذیرد، رای دادگاه را ابرام می‌کند؛ یعنی آن را تأیید می‌کند.

اگر شعبه دیوان عالی کشور استدلال دادگاه را نپذیرد، پرونده در هیئت عمومی شعب حقوقی مطرح می‌شود. اگر نظر شعبه دیوان عالی کشور در هیئت عمومی تأیید شود، حکم صادره نقض می‌شود و پرونده به شعبه دیگری ارجاع می‌شود. دادگاهی که پرونده به آن ارجاع شده، باید طبق استدلال هیئت عمومی دیوان عالی کشور حکم لازم را صادر کند.

در پایان این ماده می‌گوید این حکم، در غیر موارد مذکور در ماده (۳۲۶)، قطعی است. محتوای ماده (۳۲۶) در این متن نیامده است و فقط به آن ارجاع داده شده است.

مصادیق واقعی

علی در یک دعوای مدنی حکم به نفع خود گرفته است. حکم در مرحله فرجام در دیوان عالی کشور نقض می‌شود. دادگاه پس از نقض، با استدلال خودش دوباره همان رای اولیه را صادر می‌کند. اگر این رای دوباره فرجام‌خواهی شود، دیوان عالی کشور اگر استدلال دادگاه را بپذیرد آن را ابرام می‌کند.
مریم در یک پرونده مدنی، پس از نقض حکم، رای اصراری دادگاه را دوباره در دیوان عالی کشور مطرح می‌کند. اگر شعبه دیوان استدلال دادگاه را نپذیرد و نظر شعبه در هیئت عمومی شعب حقوقی تأیید شود، حکم نقض و پرونده به شعبه دیگری ارجاع می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر دادگاه بعد از نقض حکم، دوباره همان رای قبلی را بدهد چه اتفاقی می‌افتد؟

به این رای، رای اصراری می‌گویند. اگر این رای دوباره درخواست رسیدگی فرجامی شود، شعبه دیوان عالی کشور اگر استدلال دادگاه را بپذیرد آن را ابرام می‌کند؛ در غیر این صورت پرونده در هیئت عمومی شعب حقوقی مطرح می‌شود.

اگر هیئت عمومی نظر شعبه دیوان عالی کشور را تأیید کند، پرونده چه می‌شود؟

حکم صادره نقض می‌شود و پرونده به شعبه دیگری ارجاع می‌شود. دادگاهی که پرونده به آن ارجاع شده، طبق استدلال هیئت عمومی دیوان عالی کشور حکم لازم را صادر می‌کند.

آیا حکم دادگاه بعد از ارجاع مجدد همیشه قطعی است؟

متن می‌گوید این حکم در غیر موارد مذکور در ماده (۳۲۶) قطعی است. محتوای ماده (۳۲۶) در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←