ماده ۳۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

رای دادگاه تجدیدنظر نمی‌تواند مورد استفاده غیر طرفین تجدیدنظر خواهی قرار گیرد، مگر در مواردی که رای صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد که در این صورت نسبت به اشخاص دیگر هم که مشمول رای بدوی بوده و تجدیدنظرخواهی نکرده‌اند تسری خواهد داشت.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ رایی است که دادگاه تجدیدنظر صادر می‌کند. بر اساس آن، کسانی که طرف تجدیدنظرخواهی نبوده‌اند نمی‌توانند از این رای استفاده کنند؛ یعنی رای تجدیدنظر فقط برای همان طرف‌های دعوا اثر دارد.

اما یک استثنا دارد: اگر رای صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد، یعنی نتوان آن را به بخش‌های جداگانه تقسیم کرد، در این حالت رای به اشخاص دیگری هم که مشمول رای دادگاه بدوی بوده‌اند ولی خودشان تجدیدنظرخواهی نکرده‌اند، سرایت می‌کند.

نکته اینکه متن این ماده دربارهٔ شرایط «قابل تجزیه نبودن» رای توضیح بیشتری نمی‌دهد و اینکه در عمل چه رایی قابل تجزیه است یا نیست، در همین متن روشن نشده است.

مصادیق واقعی

علی و مریم و حسن در دادگاه بدوی طرف دعوا بودند. فقط علی تجدیدنظرخواهی می‌کند. رای دادگاه تجدیدنظر در حالت عادی فقط دربارهٔ علی اثر دارد و مریم و حسن نمی‌توانند به آن استناد کنند؛ مگر رای قابل تجزیه نباشد.
فرض کنید رای دادگاه تجدیدنظر به گونه‌ای باشد که نتوان آن را به بخش‌های جدا تقسیم کرد؛ در این صورت این رای به حسن هم که در مرحلهٔ بدوی طرف دعوا بوده ولی تجدیدنظرخواهی نکرده، تسری پیدا می‌کند.

سؤالات پرتکرار

اگر من طرف تجدیدنظرخواهی نبوده باشم، می‌توانم از رای دادگاه تجدیدنظر استفاده کنم؟

بر اساس این ماده، در حالت عادی نه؛ رای دادگاه تجدیدنظر نمی‌تواند مورد استفاده غیر طرفین تجدیدنظرخواهی قرار گیرد، مگر در حالت استثنای ذکر شده.

آن استثنا چیست؟

اگر رای صادره قابل تجزیه و تفکیک نباشد، در این صورت رای به اشخاص دیگری هم که مشمول رای بدوی بوده‌اند و تجدیدنظرخواهی نکرده‌اند تسری پیدا می‌کند.

منظور از «قابل تجزیه و تفکیک نباشد» چیست؟

همین متن توضیح بیشتری دربارهٔ معنای قابل تجزیه نبودن رای نمی‌دهد و این نکته در این ماده روشن نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۳۵۹ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک