ماده ۲۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

کارشناس مکلف به قبول امر کارشناسی که از دادگاه به او ارجاع شده می‌باشد، مگر اینکه دارای عذری باشد که به تشخیص دادگاه موجه شناخته شود، در این صورت باید قبل از مباشرت به کارشناسی مراتب را به طور کتبی به دادگاه اعلام دارد. موارد معذور بودن کارشناس همان موارد معذور بودن دادرس است.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید اگر دادگاه انجام یک کار کارشناسی را به کسی بسپارد (یعنی او را به عنوان کارشناس تعیین کند)، آن شخص موظف است این کار را بپذیرد و رد نکند.

اما یک استثنا وجود دارد: اگر کارشناس عذری داشته باشد و دادگاه هم آن عذر را موجه (قابل قبول) بداند، می‌تواند کار را نپذیرد. در این حالت باید پیش از آنکه شروع به کارشناسی کند، موضوع را به صورت کتبی (نوشته‌شده) به دادگاه اطلاع بدهد.

نکته مهم این است که متن این ماده نمی‌گوید آن عذرها چه چیزهایی هستند و فقط می‌گوید عذرهای کارشناس همان عذرهای دادرس (قاضی رسیدگی‌کننده) است؛ یعنی برای فهمیدن اینکه چه عذرهایی پذیرفته می‌شود باید به متن مربوط به عذرهای دادرس مراجعه کرد. همچنین خودِ تشخیص موجه بودن عذر بر عهدهٔ دادگاه است.

مصادیق واقعی

فرض کنید دادگاه از «علی» که یک مهندس است می‌خواهد دربارهٔ یک ساختمان نظر کارشناسی بدهد. علی باید این کار را بپذیرد؛ مگر اینکه مثلاً عذری داشته باشد و دادگاه آن عذر را موجه بداند. در آن صورت علی باید قبل از شروع کار، مراتب را کتباً به دادگاه اعلام کند.
فرض کنید «مریم» به عنوان کارشناس تعیین شده است، اما پیش از شروع کار متوجه می‌شود عذری دارد. بر اساس این ماده، باید پیش از مباشرت (پیش از شروع به کار کارشناسی) موضوع را به صورت کتبی به دادگاه اطلاع دهد و منتظر تشخیص دادگاه دربارهٔ موجه بودن عذر باشد.

سؤالات پرتکرار

اگر دادگاه مرا به عنوان کارشناس تعیین کند، می‌توانم قبول نکنم؟

در اصل باید قبول کنید، چون این ماده می‌گوید کارشناس مکلف به قبول امر کارشناسی است. فقط اگر عذری داشته باشید و دادگاه آن عذر را موجه بداند، می‌توانید نپذیرید.

اگر عذری داشته باشم، چه زمانی و چگونه باید به دادگاه بگویم؟

بر اساس این ماده باید قبل از شروع به کار کارشناسی، مراتب را به صورت کتبی به دادگاه اعلام کنید.

چه عذرهایی برای کارشناس پذیرفته می‌شود؟

متن این ماده فقط می‌گوید موارد معذور بودن کارشناس همان موارد معذور بودن دادرس است و خودِ این موارد را نام نمی‌برد؛ تشخیص موجه بودن عذر هم با دادگاه است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۲۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک