ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

اشخاصی که پس از اجرای حکم رفع تصرف عدوانی یا رفع مزاحمت یا ممانعت از حق دوباره مورد حکم را تصرف یا مزاحمت یا ممانعت از حق بنمایند یا دیگران را به تصرف عدوانی یا مزاحمت یا ممانعت از حق مورد حکم وادار نمایند، به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ کسانی است که یک بار پروندهٔ تصرف عدوانی، مزاحمت یا ممانعت از حق آن‌ها با حکم دادگاه و اجرای آن حکم تمام شده است، اما دوباره همان کار را انجام می‌دهند. به عبارت ساده، اگر کسی ملک یا حق دیگری را به زور گرفته بود و دادگاه او را از آن منع کرد و حکم هم اجرا شد، چنانچه همان شخص بار دیگر همان ملک را تصرف کند یا مزاحمت یا ممانعت از حق را تکرار کند، مشمول مجازات می‌شود.

همچنین اگر این شخص، دیگران را وادار کند که همان تصرف عدوانی، مزاحمت یا ممانعت از حق موضوع حکم را انجام دهند، او هم مشمول همین حکم است. یعنی هم خودش و هم کسی که باعث می‌شود دیگران این کار را بکنند، در این ماده دیده شده‌اند.

نکتهٔ مهم اینکه خودِ این ماده مجازاتی تعیین نکرده، بلکه گفته مجازات این افراد همان مجازاتی است که در قانون مجازات اسلامی مقرر شده است؛ بنابراین برای دانستن نوع و مقدار مجازات باید به آن قانون مراجعه کرد، نه به این ماده.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی با حکم دادگاه از مغازه‌ای که به زور تصرف کرده بود بیرون آورده می‌شود و حکم هم اجرا می‌شود. اگر علی بعد از اجرای حکم دوباره همان مغازه را تصرف کند، بر اساس این ماده قابل مجازات است.
فرض کنید مریم با حکم دادگاه از مزاحمت برای همسایه‌اش منع و حکم اجرا شده است. اگر مریم بعد از اجرای حکم دوباره مزاحمت کند، یا فرد دیگری را وادار کند که برای همسایه مزاحمت ایجاد کند، این ماده دربارهٔ او اعمال می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر کسی بعد از اینکه حکم دادگاه اجرا شد دوباره همان ملک را تصرف کند، چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس این ماده، به مجازاتی که در قانون مجازات اسلامی مقرر شده محکوم می‌شود. این ماده خودش مقدار مجازات را تعیین نکرده و به قانون مجازات اسلامی ارجاع داده است.

اگر شخصی خودش کاری نکند ولی دیگری را وادار کند که مزاحمت یا تصرف عدوانی را انجام دهد، باز هم مشمول این ماده می‌شود؟

بله. متن ماده صریحاً می‌گوید کسی که دیگران را به تصرف عدوانی، مزاحمت یا ممانعت از حق مورد حکم وادار کند، هم به مجازات مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهد شد.

این ماده شامل کسی می‌شود که اصلاً حکمی دربارهٔ او صادر نشده و فقط ادعا می‌شود تصرف کرده است؟

خیر. متن ماده دربارهٔ اشخاصی است که پس از اجرای حکم رفع تصرف عدوانی، رفع مزاحمت یا ممانعت از حق، دوباره همان کار را انجام می‌دهند یا دیگران را به آن وادار می‌کنند؛ بنابراین موضوع این ماده به اجرای چنین حکمی مربوط است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۷۶ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک