ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه یک ادعا راجع به خواندگان متعدد باشد که در حوزه‌های قضایی مختلف اقامت دارند یا راجع به اموال غیرمنقول متعددی باشد که در حوزه‌های قضایی مختلف واقع شده اند، خواهان می‌تواند به هر یک از دادگاه‌های حوزه‌های یادشده مراجعه نماید.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده به خواهان (کسی که شکایت یا ادعا را مطرح می‌کند) اجازه می‌دهد در دو حالت بین چند دادگاه حق انتخاب داشته باشد. حالت اول وقتی است که ادعا به چند خوانده (طرف مقابل) مربوط باشد که در حوزه‌های قضایی مختلف زندگی می‌کنند. حالت دوم وقتی است که ادعا به چند مال غیرمنقول (مثل زمین و ساختمان) مربوط باشد که در حوزه‌های قضایی مختلف قرار دارند.

در این دو حالت، خواهان می‌تواند به هر یک از دادگاه‌های همان حوزه‌هایی که در متن گفته شده مراجعه کند؛ یعنی مجبور نیست فقط به یکی از آن‌ها برود و حق انتخاب دارد. متن این ماده به تبصره یا شرط دیگری اشاره نکرده است.

مصادیق واقعی

علی می‌خواهد از مریم که در تهران زندگی می‌کند و از رضا که در شیراز زندگی می‌کند شکایت کند. چون خواندگان در دو حوزه قضایی مختلف اقامت دارند، علی می‌تواند به دادگاه تهران یا به دادگاه شیراز مراجعه کند.
علی ادعایی درباره دو زمین دارد؛ یکی در اصفهان و دیگری در مشهد. چون اموال غیرمنقول در دو حوزه قضایی مختلف واقع شده‌اند، علی می‌تواند به دادگاه اصفهان یا به دادگاه مشهد مراجعه کند.

سؤالات پرتکرار

اگر طرف‌های شکایت من در دو شهر مختلف باشند، باید در کدام شهر شکایت کنم؟

بر اساس این متن، شما می‌توانید به هر یک از دادگاه‌های شهرهایی که طرف‌ها در آن اقامت دارند مراجعه کنید؛ یعنی حق انتخاب دارید.

اگر موضوع اختلاف چند زمین در شهرهای مختلف باشد، آیا فقط یک دادگاه مشخص صلاحیت دارد؟

این متن می‌گوید در این حالت خواهان می‌تواند به هر یک از دادگاه‌های حوزه‌هایی که آن اموال غیرمنقول در آن‌ها واقع شده‌اند مراجعه کند.

این ماده دربارهٔ تبصره یا شرایط خاص دیگری هم چیزی گفته است؟

خیر، در همین متنی که داده شده، جز دو حالتی که گفته شد (خواندگان متعدد در حوزه‌های مختلف یا اموال غیرمنقول متعدد در حوزه‌های مختلف) مطلب دیگری بیان نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون آیین دادرسی مدنی ←
ماده ۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی — لویادسک