ماده ۱۱۵ آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هرگاه مقداری از وثیقه قبل یا بعد از صدور اجرائیه تلف شده باشد و بستانکار از مورد وثیقه عدول نکند سند وثیقه به نسبت قیمت جزئی که طبق ارزیابی باقی مانده به اعتبار خود باقی است و نسبت به مابقی طبق اسناد ذمه عمل خواهد شد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حالتی است که بخشی از وثیقه — یعنی مالی که برای تضمین بدهی گرو گذاشته شده — از بین برود (تلف شود). این تلف شدن می‌تواند پیش از صدور اجرائیه یا پس از آن رخ داده باشد؛ متن بین این دو حالت تفاوتی نمی‌گذارد.

در چنین حالتی، اگر طلبکار از وثیقه صرف‌نظر نکند و همچنان به آن تکیه کند، سند وثیقه به اعتبار خود باقی می‌ماند، اما فقط به نسبتی که ارزش بخش باقی‌ماندهٔ وثیقه (بر اساس ارزیابی) نشان می‌دهد. برای بقیهٔ طلب، طبق همان سند بدهی (سند ذمه) عمل می‌شود.

به بیان ساده: وثیقه فقط تا اندازهٔ ارزش بخشی که از آن باقی مانده پشتوانهٔ طلب است و برای باقی طلب، مثل یک طلب بدون وثیقه برخورد می‌شود.

مصادیق واقعی

علی مقداری پول به مریم بدهکار است و خانهٔ مریم...
فرض کنید علی برای تضمین بدهی خود به مریم، دو قطعه زمین را وثیقه گذاشته است. پس از صدور اجرائیه یکی از این دو زمین از بین می‌رود و مریم از وثیقه عدول نمی‌کند. طبق این ماده، سند وثیقه به نسبت ارزش زمین باقی‌مانده به اعتبار خود باقی است و برای بقیهٔ طلب، طبق سند ذمه عمل می‌شود.

سؤالات پرتکرار

اگر بخشی از وثیقه از بین برود، آیا کل وثیقه باطل می‌شود؟

نه؛ اگر طلبکار از مورد وثیقه عدول نکند، سند وثیقه به نسبت قیمت جزئی که طبق ارزیابی باقی مانده به اعتبار خود باقی می‌ماند و نسبت به مابقی طبق اسناد ذمه عمل می‌شود.

فرقی می‌کند که وثیقه پیش از صدور اجرائیه تلف شده باشد یا بعد از آن؟

بر اساس متن این ماده، فرقی نمی‌کند؛ هر دو حالت (قبل یا بعد از صدور اجرائیه) با یک حکم پوشش داده شده است.

اگر طلبکار از مورد وثیقه عدول کند، تکلیف چیست؟

این ماده فقط حالت عدول‌نکردن بستانکار را بیان می‌کند و دربارهٔ حالت عدول کردن او حکمی در همین متن نیامده است.

مشاهدهٔ متن کامل آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی ←
ماده ۱۱۵ آیین‌ نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرائی — لویادسک