ماده ۴۹ قانون نظارت بر رفتار قضات

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

دادگاه عالی صلاحیت و تجدیدنظر آن از سه عضو تشکیل می‌شود و در تهران مستقر است. رئیس و اعضاء دادگاه عالی صلاحیت از بین قضات گروه یازده و رئیس و اعضاء تجدیدنظر آن از بین قضات گروه دوازده توسط رئیس قوه قضائیه تعیین می‌شوند. قضات یاد شده باید حداقل بیست سال سابقه کار قضائی داشته باشند.

تبصره

در صورتی که در بالاترین گروه به تعداد کافی قاضی نباشد یا از رسیدگی معذور باشند، اعضاء دادگاه عالی تجدیدنظر صلاحیت، از بین قضات گروه یازده و بالاتر توسط رئیس قوه قضائیه تعیین می‌شوند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ تشکیل و انتخاب اعضای «دادگاه عالی صلاحیت» و «دادگاه تجدیدنظر» آن است. هر دو دادگاه سه عضو دارند و محل استقرارشان تهران است. رئیس و اعضای دادگاه عالی صلاحیت از میان قضات «گروه یازده» و رئیس و اعضای دادگاه تجدیدنظر آن از میان قضات «گروه دوازده» انتخاب می‌شوند. انتخاب آنها با رئیس قوه قضائیه است و باید حداقل بیست سال سابقه کار قضائی داشته باشند.

تبصره ماده می‌گوید اگر در بالاترین گروه، قاضی به تعداد کافی وجود نداشته باشد یا قاضیان آن گروه از رسیدگی معذور باشند، اعضای دادگاه عالی تجدیدنظر صلاحیت از میان قضات «گروه یازده و بالاتر» و توسط رئیس قوه قضائیه تعیین می‌شوند. در متن توضیح بیشتری دربارهٔ معنای «گروه» یا «معذور بودن» نیامده است.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی قاضی گروه یازده با ۲۲ سال سابقه قضائی است. بر اساس این متن، ممکن است رئیس قوه قضائیه او را به عنوان رئیس یا یکی از اعضای دادگاه عالی صلاحیت تعیین کند؛ چون شرط گروه یازده و حداقل بیست سال سابقه را دارد.
فرض کنید مریم قاضی گروه دوازده با ۲۰ سال سابقه است. او می‌تواند برای رئیس یا عضویت در دادگاه تجدیدنظر این دادگاه انتخاب شود. اگر در گروه دوازده قاضی کافی نباشد یا افراد آن گروه معذور باشند، بر اساس تبصره انتخاب اعضای تجدیدنظر از قضات گروه یازده و بالاتر انجام می‌شود.

سؤالات پرتکرار

این دادگاه چند عضو دارد و کجاست؟

دادگاه عالی صلاحیت و دادگاه تجدیدنظر آن هر کدام سه عضو دارند و در تهران مستقر هستند.

اعضای این دادگاه‌ها از چه کسانی انتخاب می‌شوند؟

رئیس و اعضای دادگاه عالی صلاحیت از میان قضات گروه یازده و رئیس و اعضای تجدیدنظر آن از میان قضات گروه دوازده انتخاب می‌شوند؛ انتخاب با رئیس قوه قضائیه است و باید حداقل بیست سال سابقه کار قضائی داشته باشند.

اگر تعداد قاضی گروه دوازده کافی نباشد چه اتفاقی می‌افتد؟

طبق تبصره، اگر در بالاترین گروه قاضی به تعداد کافی نباشد یا از رسیدگی معذور باشند، اعضای دادگاه عالی تجدیدنظر صلاحیت از میان قضات گروه یازده و بالاتر توسط رئیس قوه قضائیه تعیین می‌شوند.

مشاهدهٔ متن کامل قانون نظارت بر رفتار قضات ←
ماده ۴۹ قانون نظارت بر رفتار قضات — لویادسک