ماده ۲۲ قانون نظارت بر رفتار قضات

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

جهات قانونی برای شروع تعقیب و رسیدگی انتظامی به قرار زیر است: ۱- شکایت ذی‌نفع یا نماینده قانونی او ۲- اعلام رئیس قوه قضائیه ۳- اعلام رئیس دیوان عالی کشور یا دادستان کل کشور ۴- اعلام شعبه دیوان عالی کشور در مقام رسیدگی به پرونده قضائی ۵ - ارجاع دادگاه عالی ۶ - اطلاع دادستان

تبصره ۱

در مورد بند (۶) هرگاه دادستان پس از بررسی ابتدائی موارد اعلام شده را بی‌اساس تشخیص دهد، دستور بایگانی آن را صادر می‌کند و در غیر این صورت برای رسیدگی به یکی از دادیاران ارجاع می‌نماید.

تبصره ۲

تصمیم دادسرا مبنی بر تعقیب یا عدم آن به نحو مقتضی به اطلاع شاکی می‌رسد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید پروندهٔ انتظامی برای یک قاضی از چه راه‌هایی می‌تواند شروع شود. متن شش راه را نام می‌برد: شکایت کسی که نفع قانونی دارد (یا نمایندهٔ او)، اعلام رئیس قوهٔ قضائیه، اعلام رئیس دیوان عالی کشور یا دادستان کل کشور، اعلام یکی از شعبه‌های دیوان عالی کشور در حالی که مشغول رسیدگی به یک پروندهٔ قضائی است، ارجاع از سوی دادگاه عالی، و اطلاع دادستان. یعنی هم شکایت افراد و هم اطلاع مقام‌های قضائی می‌تواند آغازکنندهٔ تعقیب انتظامی باشد.

تبصرهٔ ۱ فقط دربارهٔ راه ششم (اطلاع دادستان) توضیح می‌دهد: دادستان اول موارد را بررسی می‌کند؛ اگر آن‌ها را بی‌اساس بداند دستور بایگانی می‌دهد و اگر بی‌اساس نداند پرونده را برای رسیدگی به یکی از دادیاران ارجاع می‌کند. تبصرهٔ ۲ می‌گوید تصمیم دادسرا دربارهٔ اینکه تعقیب انجام شود یا نه، به شکل مناسب به اطلاع شاکی می‌رسد.

این متن فقط فهرست راه‌های شروع و دو نکتهٔ مربوط به دادستان و اطلاع شاکی را بیان می‌کند؛ دربارهٔ جزئیات بعدی رسیدگی یا نتیجهٔ پرونده چیزی در همین متن نیامده است.

مصادیق واقعی

علی که در یک پروندهٔ قضائی طرف دعوا بوده، از رفتار یک قاضی شکایت می‌کند؛ اگر علی در آن پرونده نفع قانونی داشته باشد، شکایت او یکی از راه‌های شروع رسیدگی انتظامی است که در بند ۱ این ماده آمده است.
مریم دربارهٔ یک قاضی به دادستان اطلاع می‌دهد. دادستان ابتدا موارد را بررسی می‌کند؛ اگر بی‌اساس تشخیص دهد دستور بایگانی می‌دهد و در غیر این صورت پرونده را برای رسیدگی به یکی از دادیاران ارجاع می‌نماید (تبصرهٔ ۱).

سؤالات پرتکرار

اگر من از یک قاضی شکایت کنم، آیا پرونده انتظامی شروع می‌شود؟

طبق بند ۱ این ماده، شکایت ذی‌نفع یا نمایندهٔ قانونی او یکی از جهات قانونی شروع تعقیب و رسیدگی انتظامی است؛ اما این متن شرط نفع قانونی را برای شاکی ذکر کرده و توضیح بیشتری دربارهٔ مراحل بعدی نمی‌دهد.

اگر دادستان موارد اعلام‌شده را بی‌اساس بداند چه اتفاقی می‌افتد؟

بر اساس تبصرهٔ ۱، در مورد بند ۶ (اطلاع دادستان)، دادستان پس از بررسی ابتدائی اگر موارد اعلام‌شده را بی‌اساس تشخیص دهد دستور بایگانی آن را صادر می‌کند و در غیر این صورت برای رسیدگی به یکی از دادیاران ارجاع می‌نماید.

آیا به شاکی اطلاع داده می‌شود که تعقیب انجام می‌شود یا نه؟

بله، تبصرهٔ ۲ می‌گوید تصمیم دادسرا مبنی بر تعقیب یا عدم آن به نحو مقتضی به اطلاع شاکی می‌رسد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون نظارت بر رفتار قضات ←
ماده ۲۲ قانون نظارت بر رفتار قضات — لویادسک