ماده ۹۰۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه پدر یا مادر متوفی یا هر دو ابوین او موجود باشند با چند دختر، فرض تمام دخترها دو ثلث ترکه خواهد بود که بالسویه بین آن‌ها ‌تقسیم می‌شود و فرض هر یک از پدر و مادر یک سدس و مابقی اگر باشد بین تمام ورثه به نسبت فرض آن‌ها تقسیم می‌شود مگر اینکه مادر حاجب ‌داشته باشد در این صورت مادر از باقی چیزی نمی‌برد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده درباره حالتی است که فرد فوت‌شده، علاوه بر چند دختر، پدر یا مادر (یا هر دو) او هم زنده باشند. در این حالت سهم‌ها این‌طور تعیین می‌شود: دخترها روی‌هم دو سوم اموال به‌جامانده (ترکه) را می‌برند و این دو سوم به‌طور مساوی بین خودشان تقسیم می‌شود؛ پدر یک‌ششم و مادر یک‌ششم می‌برد.

اگر بعد از این تقسیم، چیزی از ترکه باقی بماند، آن باقی‌مانده بین همه وارثان به نسبت سهمی که برای هرکدام تعیین شده تقسیم می‌شود. تنها استثنا این است که مادر «حاجب» داشته باشد؛ در این صورت مادر از آن باقی‌مانده چیزی نمی‌برد. «حاجب» یعنی کسی که مانع رسیدن ارث به شخص دیگر یا باعث کم شدن سهم او می‌شود؛ اما همین متن توضیح نداده که چه کسانی حاجب به شمار می‌آیند.

مصادیق واقعی

فرض کنید علی فوت کرده و پدر، مادر و سه دختر از او باقی مانده‌اند. دخترها روی‌هم دو سوم ترکه را می‌برند و این دو سوم به‌طور مساوی بین آن‌ها تقسیم می‌شود (هر دختر دو نهم)، و پدر و مادر هم هرکدام یک‌ششم می‌برند.
فرض کنید مریم فوت کرده و فقط مادر و دو دختر از او باقی مانده‌اند. دخترها روی‌هم دو سوم و مادر یک‌ششم می‌برد؛ چون فقط یکی از والدین موجود است، بخشی از ترکه باقی می‌ماند و این باقی‌مانده بین همان وارثان به نسبت سهمشان تقسیم می‌شود، مگر اینکه مادر حاجب داشته باشد که در آن صورت از باقی چیزی نمی‌برد.

سؤالات پرتکرار

اگر متوفی پدر و مادر و چند دختر داشته باشد، سهم هرکدام چقدر است؟

دخترها روی‌هم دو سوم ترکه را می‌برند که به‌طور مساوی بین آن‌ها تقسیم می‌شود، و پدر و مادر هرکدام یک‌ششم می‌برند.

اگر بعد از دادن این سهم‌ها چیزی از ترکه باقی بماند، آن باقی‌مانده به چه کسی می‌رسد؟

بین تمام وارثان به نسبت سهمی که هرکدام دارند تقسیم می‌شود، مگر اینکه مادر حاجب داشته باشد که در این صورت مادر از باقی چیزی نمی‌برد.

منظور از «حاجب» در این ماده چیست؟

همین متن تعریف دقیقی از حاجب نیاورده و فقط گفته اگر مادر حاجب داشته باشد، از باقی‌مانده ترکه سهمی نمی‌برد.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۹۰۹ قانون مدنی — لویادسک