ماده ۸۹۹ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

فرض سه وارث نصف ترکه است: ۱) شوهر در صورت نبودن اولاد برای متوفی اگرچه از شوهر دیگر باشد. ۲) دختر اگر فرزند منحصر باشد. ۳) خواهر ابوینی یا ابی تنها در صورتی که منحصر به فرد باشد.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده می‌گوید سهم «فرض» یعنی سهم ثابت و تعیین‌شدهٔ سه دسته از وارثان، نصف دارایی به‌جامانده از متوفی (ترکه) است.

این سه دسته چنین‌اند: شوهر، در حالتی که متوفی فرزندی نداشته باشد (متن می‌گوید حتی اگر آن فرزند از شوهر دیگری باشد)؛ دختر، در حالتی که فرزند متوفی تنها همین یک دختر باشد؛ و خواهر ابوینی (خواهری که پدر و مادرش با متوفی یکی است) یا خواهر ابی (خواهری که فقط پدرش با متوفی یکی است)، آن هم تنها در صورتی که چنین خواهری تنها وارث هم‌ردیف خود باشد (منحصر به فرد).

این ماده فقط همین یک حالت را بیان می‌کند و دربارهٔ سهم این وارثان در حالت‌های دیگر (مثلاً وقتی متوفی فرزند دارد یا چند خواهر وجود دارد) چیزی نمی‌گوید. همچنین عبارت «اگرچه از شوهر دیگر باشد» در بند ۱ از نظر متن روشن نیست و از خود条文 نمی‌توان دقیقاً فهمید به چه اشاره دارد.

مصادیق واقعی

علی بدون اینکه فرزندی داشته باشد فوت می‌کند و همسرش مریم زنده است؛ طبق این ماده سهم مریم نصف دارایی‌های به‌جامانده از علی است.
حسن فوت می‌کند و تنها فرزندش یک دختر به نام سارا است؛ بر اساس این ماده سهم سارا نصف ترکه است.

سؤالات پرتکرار

«فرض» در این ماده یعنی چه؟

فرض یعنی سهم ثابت و تعیین‌شده‌ای که قانون برای این دسته از وارثان در نظر گرفته است؛ در این ماده مقدار آن نصف ترکه است.

اگر متوفی فرزند داشته باشد، سهم شوهر چقدر است؟

این ماده فقط حالت «نبودن اولاد» را گفته و سهم شوهر را در آن حالت نصف ترکه تعیین کرده است؛ دربارهٔ حالت وجود فرزند چیزی در این متن نیامده است.

اگر دو دختر باشند، باز هم نصف به آن‌ها می‌رسد؟

متن این ماده نصف را برای دختر فقط در صورتی گفته که فرزند متوفی منحصر به همان یک دختر باشد؛ دربارهٔ حالت چند دختر در این متن توضیحی داده نشده است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۹۹ قانون مدنی — لویادسک