ماده ۸۲۴ قانون مدنی

سلب مسئولیت: تیم حقوقی لویادسک قوانین و مصوبات را به‌طور مداوم بررسی و در صورت تغییر به‌روزرسانی می‌کند؛ با این حال، اگر قصد استناد به قانونی را دارید، پیش از آن متن آن را از طریق مراجع رسمی کشور بررسی کنید.

هر گاه یک یا چند نفر از وراث حق خود را اسقاط کند باقی وراث نمی‌توانند آن را فقط نسبت به سهم خود اجرا نمایند و باید یا از آن صرف‌نظر کنند یا نسبت ‌به تمام مبیع اجرا نمایند.

توضیح این ماده به زبان عامیانه

این ماده دربارهٔ حق «اخذ به شفعه» است؛ یعنی حقی که در حالت‌هایی به شریک یک مال داده می‌شود تا سهمی که به شخص دیگری فروخته شده را با پرداخت قیمت آن به دست بگیرد. طبق این ماده، اگر مال مورد معامله چند وارث داشته باشند و یکی یا چند نفر از آن‌ها حق شفعهٔ خود را اسقاط کنند (یعنی از آن صرف‌نظر کنند)، بقیهٔ وارث نمی‌توانند شفعه را فقط به اندازهٔ سهم خودشان اجرا کنند.

به بیان ساده، حق شفعه در دست وارثان باقی‌مانده یک حق تجزیه‌ناپذیر است: یا باید همه با هم از آن صرف‌نظر کنند، یا باید آن را نسبت به تمام مبیع (کل مال فروخته‌شده) اجرا کنند؛ نمی‌شود آن را فقط برای بخشی از مال اجرا کرد.

مصادیق واقعی

علی و مریم دو وارث یک مال مشترک هستند که سهمی از آن به شخص سومی فروخته شده است. علی حق شفعهٔ خود را اسقاط می‌کند. مریم نمی‌تواند فقط به اندازهٔ سهم خودش شفعه را اجرا کند؛ او باید یا از حق شفعه صرف‌نظر کند، یا آن را نسبت به تمام مبیع اجرا کند.
حسن و حسین از پدرشان سهمی در ملکی مشترک به ارث برده‌اند و سهم فروخته‌شده موضوع شفعه است. هر دو وارث تصمیم می‌گیرند از حق شفعه صرف‌نظر کنند؛ در این حالت دیگر هیچ‌کدام نمی‌توانند شفعه را اجرا کنند.

سؤالات پرتکرار

اگر یکی از وارثان حق شفعهٔ خود را اسقاط کند، من که وارث دیگر هستم می‌توانم سهم خودم را جداگانه بگیرم؟

نه؛ طبق این ماده، وارثان باقی‌مانده نمی‌توانند شفعه را فقط نسبت به سهم خودشان اجرا کنند و باید یا از آن صرف‌نظر کنند یا آن را نسبت به تمام مبیع اجرا کنند.

منظور از «اسقاط حق» در این ماده چیست؟

به معنای صرف‌نظر کردن و کنار گذاشتن حق شفعه توسط یک یا چند نفر از وارثان است.

منظور از «مبیع» در این ماده چیست؟

مبیع یعنی همان مال فروخته‌شده‌ای که موضوع حق شفعه است.

مشاهدهٔ متن کامل قانون مدنی ←
ماده ۸۲۴ قانون مدنی — لویادسک